Алматы · Археология · Бақылаулар · Ғылым

Темір дәуіріндегі 85 көшпенді геномы жоғары мәртебенің туыстық арқылы мұраға қалғанын көрсетті

Скифтердегі билік қалай құрылғанына қатысты көзқарасты өзгертетін көлемді зерттеу жарық көрді. Жақында Science Advances басылымында жарияланған ұжымдық мақалаға сәйкес, Еуразияның ертедегі көшпелілері арасында жоғары мәртебе әр ұрпақпен қайта жеңіп алынбай, руластық желі бойынша мұраға қалдырылған. Зерттеушілер скиф-сібір кеңістігінен, Алтайдан Қара теңіз маңына дейінгі аумақтан табылған темір дәуірінің 85 сүйегінің

Археология · Мұрағат · Кітаптар · Ғылым

Кентукки университеті жетекшілік еткен топ Геркуланум папирусын виртуалды түрде ашты

Тарихта тұңғыш рет Геркуланумнан табылған күйіп кеткен орамдардың бірі түгел оқылды. Кентукки университетінің басшылығымен жұмыс істеген инженерлер мен ғалымдардан құралған халықаралық топ Папирустар вилласынан, яғни 79 жылы Везувийдің атқылауы кезінде Геркулануммен бірге қаза тапқан кітапханадан табылған папирусты виртуалды түрде жазып шықты. Оны оқу үшін жасанды интеллект пен бөлшектер үдеткішінде және

Археология · Өнер · Бақылаулар · Мұра · Ғылым · Табиғат

Маусым айының археология, өнер, реставрация, ғылым және табиғат бойынша қорытындысы

Джон Китс ойындағының бәрін қалам жинап үлгермей өліп қалудан қорықты, «before my pen has glean'd my teeming brain». Біздің уайымымыз басқа: ақпарат дүрбелеңінде айдың маңызды дүниелері көмескіленіп кетпесін. Сондықтан тұрақты айдарда келешекте есте сақтауға тұрарлық басты жарияланымдар жиналған. Археология және адамның шығу тегі 🧑🏻‍🔬 мені көп алаңдатады, өйткені диссертациялық

Ғылым · Әзіл

Бандероль және бандера сөздерінің жалауды және тuды білдіретін итальян сөздерінен шығуы

Бандероль сөзі француз тілінен енген. Banderole, «ту, таспа» деген мағынаны білдіреді және итальян тіліндегі banderuola, «тудың кішкентайы» сөзінен шыққан. Бандера итальян тіліндегі bandiera, «ту, жалау» сөзінен туындаған. Banderuola мен bandiera праиндоеуропалық «байлау» түбіріне барып тіреледі, мысалы, ежелгі герман тіліндегі bandwa, «белгі» немесе «ту». Кейіннен бұл түбір бұтақтанып кетті. Сонда бандерольке

География · Ғылым · Табиғат

Эдинбург ғалымдары 2026 жылы Силверпит кратерінің соққыдан пайда болғанын растады

Солтүстік теңізге, Йоркширдің жағалауынан 130 км жерге астероид құлады. Силверпит кратерінің шығу тегі туралы таласты оны тапқан сәттен бастап жиырma жылдан астам уақыт бойы тоқтамады. Ғалымдар бірнеше лагерьге бөлінді: біріншілері астероидтың ізін көрді, екіншілері жерасты тұз қабаттарының жылжуын, үшіншілері теңіз түбінің жанартаулық құлауын көрді. 2009 жылы кәсіби қауымдастықта тіпті дауыс

Археология · Ғылым · Табиғат

Флорида университетінің археологі Сьюзан де Франс Перудің оңтүстігінен табылған табиғи жолмен мумияланған екі итті сипаттады

Бір итке бір жас толмаған, бұл ала түсті ұрғашы; екіншісі үш айдан аспаған күшік. Олжалардың жасы шамамен 1100 жыл. Аймақтың құрғақ климатында мумиялану өздігінен жүреді, бірақ ғалымдарды жерлеу контексі қызықтырды. Иттерді ұқыптап, тоқыма төсеніштің үстіне, ғибадатханалық немесе элиталық аймақта емес, тұрғын құрылыстардың қасына жерлеген. Изотоптық талдау олардың қасында тұрған адамдармен

Кітаптар · Ғылым · Қоғам · Тұлғалар

Физик Карло Ровелли қайта қарулануға қарсы «Түн ортасына 85 секунд» кітабын шығарды

Физик-теоретик және циклдік кванттық гравитацияның авторларының бірі Карло Ровелли физика туралы емес, жақындап келе жатқан ядролық апат қаупі туралы кітап шығарды. Кітаптың атауы: «Түн ортасына дейін 85 секунд: физиктің қайта қарулануға қарсы дәлелі». Атау Қиямет сағатымен байланысты. 2026 жылғы қаңтарда Атом ғалымдары хабаршысы оны түн ортасына 85 секунд қалдырып

Археология · Мұра · Ғылым

Испания мен Португалиядағы үңгір қабырғаларынан алғаш рет адамның көне ДНҚ-сы алынды

Испания мен Португалия үңгірлерінің қабырғаларынан алғаш рет көне адам ДНК-сын бөліп алу мүмкін болды. Иә, дәл солай: ДНК алу үшін сүйек те, тіс те, мәдени қабат та керек болмады. 11 үңгірдегі 24 панельден 54 сынама алынды, соның 5-еуінен адамның митохондриялық ДНК-сы табылды. Дереккөз ретінде португалдық Эшкоурал үңгіріндегі

Археология · Ғылым · Табиғат · Этнография

«Инвазиялық» және «жергілікті емес» деген ұғымдардың биологиялық түрлер үшін өліммен тең заңдық салдары бар

«Инвазиялық» және «жергілікті емес» деген ұғымдардың биологиялық түрлер үшін өліммен тең заңдық салдары бар. Бұл жапсырмалар, шындығына келгенде, популяцияны түгелдей жойып жіберуге дейінгі шараларға жол ашады. Ғылымда мұны эрадикация дейді. Көбіне жадымызға австралиялық және жаңазеландиялық аралдардың маңындағы немесе Калифорния аралдарындағы тышқан мен нутрия сияқты түрлердің толық эрадикацияға ұшыраған мысалдары оралады.

Археология · Ғылым

Стоунхенджге жақын Булфордтан күн тоқырауы осіндегі бағана шұңқырлары табылды

Булфорд маңынан, Стоунхенджден бес шақырым жерден, жасы шамамен бес мың жыл құрылыстың іздері табылды. Бар болғаны бағаналардан қалған екі шұңқыр ғой, соны тауып отыр, бір-бірінен 120 метр қашықтықта, тереңдігі шамамен бір метрден, оларға назар аудармай кетуі де мүмкін еді. Алайда Time Team сериалынан белгілі британ дала археологиясының ардагері Фил

NB! · Ғылым · Палеонтология · Табиғат

Орегон университетінің ғалымдары жасы 100 миллион жыл янтарь кесегінен ашқан, үшбұрышты басы бар және артқа қарай көре алатын шығыңқы көздері бар Aethiocarenus burmanicus құмырсқасының жаңа түрі

Археология · Ғылым · Табиғат

Оксфордтық зерттеушілер тобы, ұжымды Маклауд және әріптестері деп атайық, Байкал маңындағы аңшы-жинаушылардың ДНК-сынан жасы шамамен 5500 жыл обаның таяқшасының іздерін тапты

Оксфордтық зерттеушілер тобы, ұжымды Маклауд және әріптестері деп атайық, Байкал маңындағы аңшы-жинаушылардың ДНК-сынан жасы шамамен 5500 жыл обаның таяқшасының іздерін тапты. Бұл археологиялық материалдан тіркелген обаның ең ерте індеті. Юстиниан обасы төрт мың жылдан кейін келеді. Материал: Байкал төңірегіндегі төрт мола қорымынан, соның ішінде Усть-Идадан алынған тістер.