Thursday, 1 October 2026 · Almaty
Рубрика · материалов: 663

Археология

Көне нубиялық билеушінің бейнесін Мәсіхтің тұлғасы деп қабылдауға болатын жағдай

Шығыс · Археология · Сенім · Бақылаулар · Этнография

Көне нубиялық билеушінің бейнесін Мәсіхтің тұлғасы деп қабылдауға болатын жағдай

Судан солтүстігіндегі, Үшінші Ніл жарқабағының маңындағы Мисидадан (2) табылған петроглиф биіктігі шамамен екі жарым метр ер адам тұлғасы мен екі ешкіні бейнелейді. Тұлға Куш билеушісін, яғни Нубиядағы, қазіргі Судан аумағындағы көне патшалықтың билеушісін бейнелейді деп болжанады; бұл патшалықтың патшалары біздің заманымызға дейінгі VIII және VII ғасырларда Мысырды да билеген. Авторлар

By Alexandr Radayev
Қола дәуірінде Грецияда ең алдымен жастар қоныс аударған

Археология · Ғылым · Этнография

Қола дәуірінде Грецияда ең алдымен жастар қоныс аударған

Зерттеушілер археологтар Грецияның орталық және оңтүстік бөлігіндегі алты ескерткіштен тапқан 199 адамның қаңқасын талдап, қола дәуірінде қауымдар арасында көбіне жастар көшіп жүрген деген қорытындыға келді. Бұл зерттеу Еуропа тарихының алғашқы кезеңіндегі негізгі үдерістерді зерттеу үшін көне ДНК, изотоптық талдау, лингвистика және археология деректерін біріктіретін The Rise II еуропалық жобасының құрамына

By Alexandr Radayev
Париждің орталығынан екі мың жылдан асқан көне қабырға табылды

Париж · Археология · Сәулет

Париждің орталығынан екі мың жылдан асқан көне қабырға табылды

Париждің орталығындағы Ситэ аралында археологтар ұзындығы шамамен 20 метр көне қабырға бөлігін тапты. Зерттеушілердің пайымдауынша, бұл қабырға Париждің өзі өсіп шыққан паризийлер атты галл тайпасының қонысы Лютецияның бекіністерінің құрамына кірген. Нотр-Дам соборы тұрған Сена өзенінің ортасындағы Ситэ аралы Рим дәуірінде Рим Лютециясының орталығы болған. Қабырға соборға жақын орналасқан Отель-

By Alexandr Radayev
Гёбекли-Тепеден қозғалмаған қабірлер табылды

Шығыс · Археология · Ғылым

Гёбекли-Тепеден қозғалмаған қабірлер табылды

Гёбекли-Тепе Түркияның оңтүстік-шығысында орналасқан. Аңшылар мен жиыншылар мұнда б.з.б. 9600 мен 8200 жылдар аралығында бірнеше кезеңмен монументті құрылыстар мен тас бағандар тұрғызған. Бұл дәуір керамикаға дейінгі неолитке, яғни жаңа тас дәуірінің ерте кезеңіне жатады: адамдар ірі құрылыстар тұрғызуды үйреніп қойған, бірақ әлі саз ыдыс жасамаған. Ескерткішті

By Alexandr Radayev
Германияның солтүстігінде суға батқан XVII ғасырдағы кеменің зерттеу нәтижелері жарияланды

Археология · Ғылым

Германияның солтүстігінде суға батқан XVII ғасырдағы кеменің зерттеу нәтижелері жарияланды

Варшава университетінің поляк су асты археологы Михал Гжегож Грабовский суға батқан XVII ғасырдағы кемені зерттеу нәтижелерін жариялады. Бұл кемені сүңгуірлер 2023 жылы Германияның солтүстігіндегі Грайфсвальд шығанағында су асты газ құбырының трассасын дайындап жүргенде тапты. Грайфсвальд шығанағы дегеніміз Рюген мен Узедом аралдарының арасында орналасқан, Балтық теңізінің таяз, қорғалған лагунасы. Ғасырлар бойы

By Alexandr Radayev
Манхэттен окружтық прокурорының кеңсесі Грецияға Нью-Йорктегі Метрополитен-мұражайда жақында ғана сақталып келген көне заттарды тапсырды

Археология · Мұражайлар · Мұра · Нью-Йорк

Манхэттен окружтық прокурорының кеңсесі Грецияға Нью-Йорктегі Метрополитен-мұражайда жақында ғана сақталып келген көне заттарды тапсырды

Манхэттен окружтық прокурорының кеңсесі Грецияға Нью-Йорктегі Метрополитен-мұражайда жақында ғана сақталып келген көне заттарды тапсырды. Манхэттен прокуратурасының құрылымында 2017 жылдан бері көне заттардың заңсыз айналымымен күресетін арнайы бөлімше жұмыс істейді, ол ұрланған заттарды американдық мұражайлар мен жеке жинақтардан алып отырады. Тапсырылған жиынтықтың басты бөлігін тонаушылар Критте заңсыз қазып алған

By Alexandr Radayev
Кадеш бітім шартының үзіндісі табылды

Шығыс · Археология · Мұрағат · Мұра

Кадеш бітім шартының үзіндісі табылды

Қазіргі Түркия аумағындағы хетт патшалығының астанасы Хаттусада жұмыс істеп жатқан археологтар сына жазуы бар сазды тақтайшаның үзіндісін тапты, ол Кадеш бітім шартының бір бөлігі болып шықты. Сына жазуы дегеніміз таңбаларды дымқыл саз балшыққа үшкір таяқшамен басып жазатын жазу жүйесі. Үзіндіні зерттеушілер «E ғимараты» деп атайтын құрылыстың маңынан, Чорум провинциясындағы Бююккале

By Alexandr Radayev
Адамның арғы тектері ағаштарда үнемі жүруді қашан тоқтатты?

Археология · Ғылым · Табиғат

Адамның арғы тектері ағаштарда үнемі жүруді қашан тоқтатты?

Зерттеушілер адамның екі қазба арғы тегінің қол және аяқ сүйектерінің беріктігін салыстырып, адамның арғы тектерінің ағаштарда үнемі жүруді қашан тоқтатқанын анықтауға болады деген болжам жасады. Бірінші қаңқа Little Foot, яғни «Кішкентай табан» деп аталатын австралопитек дарағына тиесілі. Австралопитектер Африкада өмір сүрген, екі аяқпен жүрген, бірақ ағашта тіршілік етудің көптеген белгілерін

By Alexandr Radayev
Қытай тарихи мәтіндерінде мұрынды кесу сот жазасы ретінде, «бес жазаның» қатарында бірнеше рет аталады

Археология · Шығыс · Ғылым

Қытай тарихи мәтіндерінде мұрынды кесу сот жазасы ретінде, «бес жазаның» қатарында бірнеше рет аталады

Қытай тарихи мәтіндерінде мұрынды кесу сот жазасы ретінде, «бес жаза» деп аталатындардың қатарында бірнеше рет аталады. Осы күнге дейін Қытайдағы археологтар бұл тәжірибенің сүйек қалдықтарындағы дәлелін таппаған еді. Енді зерттеушілер алғашқы ықтимал жағдайды сипаттап отыр. Шамамен жеті жүз жыл бұрын өмір сүрген әйелдің сүйектерін 2019 жылы Хэнань провинциясындағы Саньчжиюань қорымынан

By Alexandr Radayev
Старая Руссадан XI ғасырға жатқызылатын мыс қорытпасынан жасалған тағыш табылды

Археология · Сенім · Ғылым

Старая Руссадан XI ғасырға жатқызылатын мыс қорытпасынан жасалған тағыш табылды

Старая Руссадан XI ғасырға жатқызылатын мыс қорытпасынан жасалған тағыш табылды. Оның бір бетінде найза мен қалқан ұстаған жауынгер бейнеленген, бұл, болжам бойынша, христиан әулиесі; екінші бетінде Медузаны еске түсіретін жыландары бар бас бейнеленген. Мұндай бұйымдарды змеевиктер деп атайды. Осы аймақта тағы төрт ұқсас тағыш белгілі, бірақ олар XII ғасырдан XIV

By Alexandr Radayev
Испания университеттерінің ғалымдар тобы археологиялық тұқымдардағы ДНҚ арқылы Иберия жүзімшілігінің шығу тегін зерттеп, оның римдіктер келгенге дейін көп бұрын пайда болғанын болжады

Археология · Ғылым · Табиғат

Испания университеттерінің ғалымдар тобы археологиялық тұқымдардағы ДНҚ арқылы Иберия жүзімшілігінің шығу тегін зерттеп, оның римдіктер келгенге дейін көп бұрын пайда болғанын болжады

Көптеген жылдар бойы Испанияның шарап өндіру саласы б.з.б. 3 ғасырда басталған Иберияны римдіктердің жаулап алуынан бастау алады деп саналып келді. Римдіктер үшін жүзімшіліктің маңызы жақсы белгілі, жүзім бұтасы олардың соңынан барлық жерге ілесіп жүрді. Жаңа зерттеу алғашқы мәдени жүзім бұталарының түбекте әлдеқайда ертерек, шамамен үш мың жыл бұрын

By Alexandr Radayev
Барлық жол Римге апара бермейді

Археология · География · Ғылым · Рим

Барлық жол Римге апара бермейді

Император Август б.з.б. 20 жылы Рим форумында Алтын мильдік тас орнатты: империядағы барлық жолдың қашықтығы символдық түрде содан санала бастады. Том Бругманс бастаған зерттеушілер Еуропаны, Таяу Шығысты және Солтүстік Африканы қамтитын шамамен 300 мың шақырымдық осы жол желісіне талдау жасады. Қорытынды «барлық жол Римге апарады» деген нақыл сөзге

By Alexandr Radayev