Швед астрофизигі Гёран Хенрикссон Уппсала университетінен Ескі Уппсаланың пұтқа табынушы тұрғындары үлкен қысқы құрбандық шалу күнін белгілеген дәл ай-күн күнтізбесін пайдаланғанын анықтады

Швед астрофизигі Гёран Хенрикссон Уппсала университетінен Ескі Уппсаланың пұтқа табынушы тұрғындары үлкен қысқы құрбандық шалу күнін белгілеген дәл ай-күн күнтізбесін пайдаланғанын анықтады. Ескі Уппсала христиандыққа дейінгі дәуірде Швеция аумағын мекендеген халықтардың бірі свейлердің басты діни және саяси орталығы болған. Онда б.з. 450 және 550 жылдары арасында үйілген үш үлкен «патшалық» қорған сақталған.

Құрбандық шалуды 1075 жыл шамасында неміс шежірешісі Адам Бременский егжей-тегжейлі сипаттаған. Оның сөзінше, рәсім тоғыз жыл сайын өткізілген. Көне заманның адамдары жылдарды қоса санаған, сондықтан қазіргі есеппен рәсім әр сегіз жыл сайын қайталанған. Мереке тоғыз күнге созылып, күн сайын абыздар бір еркек пен үй жануарларының жеті еркегін құрбандыққа шалған. Барлық 72 құрбанның денелері киелі тоғайға ілінген.

Құрбандық шалу Дистингпен сәйкес келген. Бұл атау бір мезгілде құрбандық мерекесін, саяси шешімдер қабылданатын аймақ тұрғындарының жалпы жиналысын және үлкен жәрмеңкені білдірген. Дистингке қатысу міндетті болған. Мереке григориан күнтізбесі бойынша 28 қаңтар мен 26 ақпан аралығына түсетін толық айдан басталған. XVI ғасырдағы швед тарихшысы Олаус Магнус толық ай жиналыс өтетін жерге қысқы сапарларға жарық беретінін түсіндірген.

Хенрикссон сегіз жыл Ай фазалары шамамен күнтізбедегі сол күндерге қайта оралатын ең қысқа аралық екенін көрсетеді. Ол үлкен құрбандықтардың бірі 852 жылға келгенін есептеп шығарды. Сол жылы «Солтүстік апостолы» деп аталатын миссионер Ансгар сауда қаласы Биркаға екінші рет барған.

Уппсала тұрғындары жер бедерінде қажетті бағыттарды белгілеп отырған. Бағаналардың екі ұзын қатары толық Айдың шығуының солтүстік шегін және Күннің шығу бағытын көрсеткен. Ұзындығы шамамен 850 метр бір қатар қысқы толық айдың шығуына бағытталса, ұзындығы шамамен 600 метр екінші қатар 6–8 ақпандағы Күннің шығуына бағытталған. Хенрикссонның пікірінше, қорғандар да бағдар қызметін атқарған. Тингсхёг тингі төбесінен қарағанда, Күн қорғандардың үстінен Дистинг шекараларын белгілейтін күндері, яғни 28 қаңтар мен 26 ақпанда батады. Орта қорған, мүмкін аңызға айналған король Аунның бейіті, 26 ақпандағы батыс бағытымен сәйкес келеді. 19 жылда бір рет толық ай дәл осы батуларға келеді. Он тоғыз күн жылы 235 ай айына дәл дерлік тең, сондықтан осы мерзімнен кейін Ай фазалары сол күндерге қайта оралады