Көрінеді, бір айда оныншы рет алғашқы қауымдық тарих оқулықтарын қайта жазуды ұсынуыма тура келетін түрі бар
Бұл жолы себеп халықаралық ғалымдар тобының жария болған зерттеуі: ол отты игеру уақытының шкаласын жүздеген мың жылға кейін ығыстырады!
Оңтүстік Африкадағы аты шыққан Вондерверк үңгірінде бұрын жоғарғы қабаттан жасы шамамен 1 миллион жыл болатын ошақ іздері табылған еді. Археологтар енді тереңірек түсіп, ұсақ сүтқоректілердің күйген сүйектерін тапты. Мұның дәл термиялық әсер екенін 100% растау үшін сүйек люминесценциясы әдісін қолданды. Арнайы сүзгі арқылы қарағанда, күйген сүйектер ультракүлгін жарықтың әсерінен қою қызыл түспен ашық жарқырап кетті, ал күймегендері қою қызғылт күлгін күйінде қалды.
Табиғи өрттің болу ықтималдығы жоққа шығады, өйткені сүйектер үңгірдің кіреберісінен 30 метр тереңдіктен қазылып алынды. Ешқандай орман немесе дала өрті жалынды не қызып тұрған шоқты ол жерге дейін лақтыра алмас еді. Отты ол жерге әдейі алып келген.
Үңгір шөгіндісін анықтаудың екі тәуелсіз әдісі 1,07-ден 1,79 миллион жылға дейінгі жасты көрсетті. Егер жоғарғы межесі расталса, бұл отты пайдаланудың тарихтағы ресми түрде ең көне куәсі болады.
Археологтар қорытынды жасауға асықпауға шақырады. Бұл олжа Homo erectus өкілдері отты өздері тұтатуды үйренгенін немесе мамонт стейгін үнемі қуырып жегенін дәлелдемейді. Көбіне олар табиғи өрттерді «аулап», жылтылдап жатқан шоқты алып, үңгірдің тереңіне әкеліп, жылыну және жыртқыштардан қорғану үшін алауды кезең-кезеңімен жандырып отырған. Бірақ осы тәжірибенің 1,8 млн жыл бұрын жүйелі түрде қайталануы мүмкін болғанының өзі ерте гоминидтердің ақыл-ойы мен әлеуметтік мінез-құлқы туралы түсінікті түбегейлі өзгертеді
