Осы аптада Парижде менің барлық таныстарым Кирилл Серебренниковтің «Шатле» театрындағы премьерасын талқылап жүр: онда «Гамлет
Осы аптада Парижде менің барлық таныстарым Кирилл Серебренниковтің «Шатле» театрындағы премьерасын талқылап жүр: онда Серебренниковтің Гамлет туралы, оны әлем мәдениеті мен жаңа тарих аясында қарастыратын мәтіні бойынша «Гамлет. Елестер» спектаклі көрсетілді. Қойылымның бірінші ерекшелігі көптілділігі: актерлер французша, ағылшынша, немісше және, бақытымызға орай, орысша сөйлейді. Орыс сөзі тек залда ғана емес, сахнада да естіле ме екен деп күттім, және шынында да толыққанды орысша үзінділерді естідік: алдымен «Гамлет» экранизациясына музыка жазған автор ретінде қойылымға кірген композитор Дмитрий Шостакович сөйледі, кейін трико киген актер Кукушкиннің теңдесі жоқ орындауындағы эксцентрик әрі дөрекілеу Фортинбрас сөйледі, бірақ ол сахнада жалаңаш күйінде де пайда болады.
Дұрысын айтсақ, Серебренников «Гамлетті» емес, «Гамлет» туралы бәрін қойды: өзінің оның жайлы ойлаған бәрін, шекспиртанушылардың жазғанын, қазіргі контексте айтылмай қалғанды. Автор ханзада Гамлет туралы қойылымдар тарихымен және арпалысқан ар-ождан иесін бүгінгі күнде де мазалайтын идеялармен байланысты бейнелерді шақырады.
Шекспирдің пьесасы театр тарихындағы ең әмбебап пікір ретінде «Шатледе» өзі кейіпкер болмаса да, декорацияға, нақтырақ айтқанда, іс-әрекет орнына айналады. Кирилл Семёновичтің шығармашылығын білетіндер оның басқа жұмыстарына сілтемелерді байқайды, ал мен төбесі ағып тұрған қираған Зойка пәтерін көрдім: оған нэпмандар мен чекистер емес, Гамлеттің әкесінің елесі қоныстанады, сондай-ақ Август Диль, Горацио, Клавдий, Офелия, күтпеген жерден Сара Бернар және белгілі бір ханзаданың көптеген панасыз қайталануы бар, бәрі тамаша актерлік орындауда.
Спектакль үлкен: он тараудан тұратын екі бөлім, өте күрделі әрі ерекше әдемі: жарқын хореография, әсерлі костюмдер, ал жарықпен жұмыс тіпті жеке көркем туынды. Музыканы онша жақтырмайтыныма қарамастан, мұнда композитор Блез Убальдиниге және сахнадағы және оркестрдегі музыканттарға қол соқтым. Серебренников салған идеялардың бәрін әлі түсініп шығуға тура келеді, талқылайтын адам табылатыны жақсы.
Ал Шекспирдің «Гамлеті» туралы айтсақ, ол кеңейтілген авторлық көзқарастан еш зардап шеккен жоқ: сахнадан ең жақсы аудармалардағы нағыз дәйексөздер айтылады, субтитр табло арқылы оқылады, ал актерлердің кейде қоса айтатыны енді өздерінен емес, біздің ғасырдан
