Джо Викери Лондондағы орыс өнері нарығының 2024 жылғы қорытындылары туралы
«Үш жылдан бері Лондонда 1980-жылдардың соңынан бері әртүрлі нысанда өткізіліп келген әйгілі орыс аукциондары өтпейді. Алтын дәуір еді: орыс эмигранттарының ұрпақтары мен Мстислав Ростропович пен Галина Вишневская немесе Романовтардың туыстары князь Майкл Кент пен оның зайыбы сияқты танымал тұлғалар шампан ұстап, әрі-бері жүріп, лоттарды бағалайтын» — дейді Sotheby’s-те 20 жыл жұмыс істеген, орыс өнері нарығының сарапшысы Джо Викери The Art Newspaper басылымында жуырда жарияланған мақаласында.
Мәтіннен қызықты тұстары
1980-жылдардың ортасына дейін орыс өнері әртүрлі аукциондарға шашырап кеткен еді. Мәселен, Иван Айвазовскийдің картиналары XIX ғасыр еуропалық өнерінің сауда-саттығына, ал Наталия Гончарованың туындылары модернизм мен импрессионизм аукционына түсуі мүмкін болатын. Тек сәндік-қолданбалы өнер туындылары мен иконалар ғана арнайы мамандандырылған аукцион каталогтарына бөлек шығарылатын.
Бүгінде біз іс жүзінде 1980-жылдарға қайта оралдық: былтыр Лондонда сатылған орыс суретшісінің ең қымбат картинасы Bonhams-тағы «XIX ғасыр және Ұлыбритания өнері аукционында» қойылды. Әртүрлі тақырыптық аукциондарға шашырап кеткен орыс кескіндемесін табу үшін бүгін біраз тер төгуге тура келеді.
Біз коллекционерлердің діни өнерге, орыс иконаларына, дәстүрлі кескіндемеге және патриоттық астарлы немесе белгілі бір тарихи құны бар заттарға тұрақты қызығушылығын байқап отырмыз.
Орыс тарихына деген бум Sotheby’s-тің күзгі саудасында айқын көрінді: онда Зинаида Серебряковаң 1925 жылы салған үш портреті сатылымға шығарылды: князь Феликс Юсупов, оның зайыбы, қыз күнінде княжна Ирина Романова және олардың қызы, княжна Ирина Юсупова. Бұл лоттар жиынтығында €750 мың әкелді, бұл болжамдардан едәуір асып түсті.
Bonhams саудасының жарқын нөмірі және Лондондағы жылдың ең қымбат лоты Василий Поленовтың тарихи кескіндеме үлгісі, «Мәсіхтің өмірі» циклінен алынған картина болды, ол балғамен £1,4 млн-ға сатылды.
2024 жылы орыс қолданбалы өнері, соның ішінде Фаберже аукциондары Christie’s пен Sotheby’s-те де, дәстүр бойынша осы фирма бұйымдары үшін тамаша нарық болып қала беретін Нью-Йоркте де өте табысты өтті, оның бір себебі, оларды американдық коллекционерлер де аңдып жүреді.
Қарашада Christie’s пен Sotheby’s аукциондарында орыс және украин суретшілерінің туындылары табысты сатылды. Әсіресе, румын текті американдық дизайнер, меценат Мика Эртегюннің коллекциясынан авангардшы суретшілердің қағаздағы бірнеше сирек туындысы.
Қарашада Sotheby’s неміс коллекционерлерінің біреуінің жеке жинағынан шағын, бірақ жоғары сапалы қазіргі заманғы және авангард туындыларының жинағын сатуға шығарды. Інжу-маржандардың арасында Виктор Пивоваровтың ерте кезеңдегі ірі форматты картинасы болды, ол үшін €108 мың төленді, бұл алдын ала бағадан екі есе артық. Сондай-ақ Иван Чуйковтың Айвазовскийге арналған «Терезелер» атақты сериясынан алынған туындысы үшін күрес болды, ол €72 мыңға кетті, және Леонид Пурыгиннің «Демократия мен жариялылық, мен Горбачевтің жағындамын» деген орысша жазуы бар тамаша туындысы үшін де. Алайда көңілсіз жайттар да болды: Илья Кабаковтың «Бұл кімнің шыбыны?» атты үлкен картинасы, суретші үшін бағдарламалық жұмыс, оның әйгілі «Коммуналдық асүй» инсталляциясын еске салатын туынды, сатып алушы таппады.
Ресейдің ішкі нарығының ауруларының бірі аукциондарда шын мәнінде жоғары деңгейдегі шедеврлердің жетіспеуі болып қала береді. Ең таңдаулы туындылар әдетте жеке түрде сатылады, сондықтан біз, сарапшылар, Ресей арт-нарығының нақты көлемі мен ауқымын болжаумен ғана шектелеміз. Ал Мәскеу аукциондарының жарияланған сату нәтижелерін талдауға тырысқанда, ешқандай бум жоқ деген қорытындыға келесің, өйткені көпшілік саудадағы сатылым деңгейі дәстүр бойынша төмен, жиі лоттардың тек жартысы ғана сатылады.
Ресей арт-нарығындағы ашықтықтың болмауы мұндай нәтижелердің жиі «бұл нақты баға ма?» деген сұрақ тудыруына әкеледі.
