Көне нубиялық билеушінің бейнесін Мәсіхтің тұлғасы деп қабылдауға болатын жағдай

Судан солтүстігіндегі, Үшінші Ніл жарқабағының маңындағы Мисидадан (2) табылған петроглиф биіктігі шамамен екі жарым метр ер адам тұлғасы мен екі ешкіні бейнелейді. Тұлға Куш билеушісін, яғни Нубиядағы, қазіргі Судан аумағындағы көне патшалықтың билеушісін бейнелейді деп болжанады; бұл патшалықтың патшалары біздің заманымызға дейінгі VIII және VII ғасырларда Мысырды да билеген.

Авторлар суретті Гебель-Кейли жартасындағы (1) Шоркарор патшаның рельефімен салыстырады. Ол біздің заманымыздың I ғасырының екінші жартысында Кештің кейінгі астанасы Мероэден билік құрған. Сөз не туралы екені түсінікті болуы үшін, мен осы рельефтің сызбасын жартастың өзінің суретіне салып көрдім. Бұл рельефтегі жазу мероиттік патшалардың белгілі жазбаларының ішіндегі ең шығыстағысы болып қала береді.

Зерттеушілердің пайымынша, бұл екі тұлға да патшалықтардың шекаралық аймақтарын белгілеп тұрған болуы мүмкін.

Мәсіхке қандай қатысы бар? Біздің заманымыздың VII ғасырында мисидалықтар тұлғасы бар тасқа тақап шіркеу салған, ал поляк археологтары өз жобасын бұрын «Мисидадан шыққан Игі бағушы» деп атаған, бұл екі есе қызық: ешкілері бар тұлға Мәсіхтің қойшы кейпіндегі ерте христиан бейнесін еске салған. Сондай-ақ зерттеушілер төңіректегі төбелерден арыстанның, пілдің және, мүмкін, мүйізтұмсықтың ірі бейнелерін, христиан айқыштары мен кемелерді тапқан.

Сонымен қатар бұл өңірдегі жануарлардың ең көне суреттері Нубияда шамамен біздің заманымызға дейінгі 2500 жылдан 1500 жылға дейін өмір сүрген Керма мәдениеті кезеңіне жатады.