Гойяның Испания патшайымы Парма Мария Луизасының портреті Мадридтегі Корольдік сарайда
Испания королевасы Мария Луиза Пармская, осы портретте сарай киімі мен шығыстық бас киімде бейнеленген, Гойяның жұмысына өте риза болды. Тіпті хаттарында оны мақтады. Портреттің қалай жүріп жатқанын тамашалау үшін шаршамай шеберханаға келіп тұрды. Суретші жұмысын аяқтаған кезде, нәтиже бірден королеваның барлық портреттерінің ішіндегі ең үздігі деп жарияланды, ал ол мұны мақтанышпен растады.
Иә, келбетті әйел, мойны ұзын, иегін тік көтерген. Сұлу емес, оған не болыпты, оның есесіне суретші титулды модельді ұятсыз жарамсақтықпен майлап отырған жоқ. Екеуі де қадір-қасиетін сақтайды. Оған елу жаста, және өз келбетіне сол жас үшін бірсыпыра разы, онда да он сегізінші ғасырда. Ханымның әдемі жалаңаш қолдарының бейнеленуі оған әбден ұнаса керек. Сәнқой киімі де тамаша салынған. Шеберді бірден суретшілердің ең үздігі деп атады.
Бірақ Мадридтің Корольдік сарайындағы осы картинаның алдында тоқтағанда, мен патша тектес әйелге емес, өз балаларын жұтып жатқан Сатурнға қарап тұрғандай сезініп қалдым. Нақты королеваға менің ешқандай дауым жоқ. Оның қараңғы өткені мен үрейлі өмірбаяндық деректері туралы мәлімет білмеймін. Бірақ лезде келген бұл ой қандай да бір жағымсыз, ауыр із қалдырды.
Дегенмен, испан мектебінде (әлде мәселе тек Гойяда ма?), кем дегенде әйел ақсүйектер портреттерінде мені баяғыдан қызықтыратын нәрсе бар: қандай да бір есерсоқтық, дертті күй, кейіпкердің артында алаңдататын музыка естіліп тұрғандай. Сол Франсиско Гойяның қылқаламынан шыққан Альба герцогинясының портретін еске түсірсек те жеткілікті. Оның өзі біртүрлі, қандай да бір қатыгез.
Қалай десек те, Гойяның қылқаламы өте ауыр
