Білесіздер ме, 2024 жылы Коломенскіде қорықты «көркейту» бағдарламасымен бәрін қаза бастағанда, мен іштей: «Көрейік, олар шынымен де араласуды қажет ететін мәселелермен айналысар ма екен?» деп ойладым

Білесіздер ме, 2024 жылы Коломенскіде қорықты «көркейту» бағдарламасымен бәрін қаза бастағанда, мен іштей: «Көрейік, олар шынымен де араласуды қажет ететін мәселелермен айналысар ма екен?» деп ойладым. Мысалы, инвазиялық түрдің, яғни Голосов сайының қорықтық жерін қарқынмен жаулап алып келе жатқан сахалин рейнутриясының қалың тоғайын құртумен. Кеше барып, рейнутрияға ештеңе істелмегеніне көз жеткіздім: отыз жыл бұрын қалай өсіп жатса, қазір де солай өсіп жатыр.

Бұл жағдайды Мәскеу саябақтарының ауқымды қаржыландырылуымен қатты қарама-қайшы келетін бюрократиялық және экологиялық тығырық деп атаудан басқа сипаттай алмаймын.

Бұл жауынгер қиыр шығыстық арам шөп «Орта Ресей флорасының Қара кітабына» ресми түрде енгізілген. Өсімдік төрт метр биіктікке жетеді, ұзындығы қырық сантиметрге дейін баратын зәулім жүрек тәрізді жапырақтары, үш метрлік алып тамыр жүйесі және қарқынмен өсетін қуыс сабақтары бар.

Коломенскідегі рейнутрия қорықтық сайдың орасан зор бөлігін басып алып үлгерді және жыл сайын алаңын ұлғайта түсуде.

Басты қиындық мынада: аумақтың жоғары қорғау мәртебесіне байланысты бұл жерде тоғайды гербицидтермен тиімді химиялық өңдеуге қатаң тыйым салынған. Голосов сайы өңірлік маңыздағы табиғат ескерткіші, ерекше қорғалатын табиғи аумақ және су қорғау аймағы болып табылады, мұнда қатпайтын Коломенск бұлағы ағып, Саввин бұлақтары атқылайды.

Саябақ әкімшілігі амалсыз қолданып отырған әдеттегі шөп шабу еш пайдасыз болып шығады, өйткені ол инвазивтің жерасты өсуін ғана ынталандырады, ал сайдың тік беткейлері тамырымен жұлу үшін ауыр техниканы пайдалануға мүмкіндік бермейді.

Түрдің экспансиясы сексенінші жылдары басталды, сол кезде жергілікті Дьяково және Коломенское ауылдарының тұрғындары рейнутрияны бау-бақшаларына сән үшін және малға жем үшін егетін. Тоқсаныншы жылдардың тоғысында ауылдар көшірілгеннен кейін өсімдік сайға қашып шықты, онда бұлақтардың молдығы мен микроклимат оның таралуына тамаша жағдай жасады. Бүгінгі күні сайдың сол жақ беткейінде, Саввин бұлақтары мен бұрынғы Вознесенск бағы аралығындағы рейнутрияның тұтас алқабының болжамды ауданы мыңдаған шаршы метрді құрайды.

Жағдайды биолог-ғалымдар мен экоактивистер белсенді түрде сынайды, олар жергілікті шөптер мен гүлдер түрлерінің толық ығыстырылып, жойылып бара жатқаны туралы дабыл қағуда. Парадокс Коломенскіні мегареконструкциялаумен тым айқын қайшылықта: оның аясында жағалауда промендалар, амфитеатр және екі шақырымдық мұз айдыны салынуда. Саябақ Мәскеудегі ең көп қаржыландырылатын рекреациялардың үштігінен тұрақты түрде орын алады, алайда сыртқы абаттандыруға жұмсалған орасан шығындар қорықтың дәл жүрегіндегі өткір экологиялық мәселені шешуге жәрдемдеспейді.

Айтпақшы, мұражай-қорық аумағын қайта жаңартудың өткен екі жылында тақтайшаны жай ғана қайта төсеп қойған жоқ, енді оны қайтадан ауыстырып жатыр! Молшылық!