Ұлыбритания Антико жасаған қола нимфаны елден шығаруға тыйым салды

Ұлыбритания үкіметі итальяндық мүсінші Пьер Якопо Алари Бонаколси жасаған, замандастары оны Антико деп атаған «Отырған нимфа» қола мүсіншесін елден шығаруға уақытша тыйым салды.

Сарапшылар мүсіншені 4,6 млн фунт стерлингке бағалады. Уақытша тыйым британдық мұражайлар мен галереяларға мүсінді сатып алып, оны елде көпшілікке қолжетімді күйінде сақтап қалу үшін қаражат жинауға мүмкіндік береді.

Антико 1455 жылы шамасында туып, 1528 жылы қайтыс болған. Ол Мантуяда негізінен Изабелла д'Эстеге және Гонзагалардың билеуші әулетінің бірнеше буынына жұмыс істеді. Мүсінші «антико», яғни «көне» деген лақап атқа көне заман туындыларына еліктеу шеберлігі үшін ие болды. Зерттеушілердің пікірінше, «Отырған нимфаны» 1503 жылы шамасында Мантуя маркизасы Изабелла д'Эсте тапсырыс берген. Мүсіншенің биіктігі 20 сантиметрге жетпейді. Шебер фигураның шашы мен сәнді киімін сынаппен алтындатып, көздерін күміспен безендірген. Сынаппен алтындату кезінде шебер қоланың бетіне алтын мен сынаптың қоспасын жағып, содан кейін бұйымды қыздырған, сонда сынап буланып кетіп, бетінде жұқа алтын қабаты қалған. Фигураның басындағы диадема мүсіншінің құдайды, мүмкін Венераны бейнелегенін меңзейді.

Ағылшын королі І Карл мүсіншені шамасы 1628 жылы Мантуя герцогтарынан сатып алған Гонзага жинақтарымен бірге алса керек. Кейін «Отырған нимфа» Бедфорд герцогтарының Уобёрн-Эбби жеріндегі жинағына түсті. Жылжымайтын мүліктің қызметкерлері оны үйдің жеке бөлігіндегі қойма жанынан шаңның арасынан тапқан. 2009 жылы Sotheby's мүсіншені Лондондағы аукционда сатты. Антиконың туындылары сауда-саттыққа өте сирек шығады, оның басқа бірде-бір бұйымы аукционда 250 мың доллардан қымбатқа бағаланбаған. Қазіргі иесі «Отырған нимфаны» лондондық арт-дилер Патрисия Венграфтан 2026 жылдың сәуірінде сатып алды.

Үкімет өнер туындылары мен мәдени маңызды заттарды елден шығаруды қадағалау комитетінің ұсынысы бойынша шешім қабылдады. Комитет мүсіншенің Уэверли өлшемдерінің екіншісі мен үшіншісіне сай келетінін анықтады. Бұл өлшемдерді британ билігі 1952 жылы ұлттық қазыналарды айқындау үшін лорд Уэверли комиссиясының баяндамасы бойынша енгізген. Бұйым Ұлыбританияның тарихымен және ұлттық өмірімен тығыз байланысты болса, бірінші өлшемге, көрнекті эстетикалық құндылығы болса, екінші өлшемге, өнерді, ғылымды немесе тарихты зерттеу үшін ерекше маңызы болса, үшінші өлшемге сай келеді. «Отырған нимфаға» қатысты комитет оның эстетикалық маңызын және Ұлыбританиядағы мүсін жинақтау тарихын зерттеу үшін қажеттілігін атап өтті.

Тыйымның алғашқы мерзімі 2026 жылғы 17 желтоқсанда аяқталады. Содан кейін иесі ұсынылған 4,6 млн фунт стерлинг және 166 666,67 фунт құрайтын ҚҚС қосылған бағамен сатып алу туралы ұсыныстарды қарауға 15 жұмыс күнін алады. Егер сатып алушы иесімен опциондық келісімге қол қойса, ұзақтығы бес ай болатын екінші кейінге қалдыру мерзімі басталады. Өнер және мұражайлар істері жөніндегі министр Рут Маккензи тыйым мүсіншені көпшілік тамашалай алатын елде қалдыруға көмектеседі деген үміт білдірді.