Париждің орталығынан екі мың жылдан асқан көне қабырға табылды

Париждің орталығындағы Ситэ аралында археологтар ұзындығы шамамен 20 метр көне қабырға бөлігін тапты. Зерттеушілердің пайымдауынша, бұл қабырға Париждің өзі өсіп шыққан паризийлер атты галл тайпасының қонысы Лютецияның бекіністерінің құрамына кірген. Нотр-Дам соборы тұрған Сена өзенінің ортасындағы Ситэ аралы Рим дәуірінде Рим Лютециясының орталығы болған.

Қабырға соборға жақын орналасқан Отель-Дьё ауруханасының астынан шықты. 2026 жылдың ақпанынан бері Париж қаласының археологиялық қызметі Алдын алу археологиялық зерттеулердің ұлттық институтымен бірлесіп, аурухана қайта жаңғыртылар алдында оның екі ауласында қазба жұмыстарын жүргізіп жатыр.

Қабырғада қатты өрттің айқын іздері бар. Оның кейінгі темір дәуіріндегі галл бекіністеріне тән тәсілмен тұрғызылғаны анықталды. Ірі блоктар мен өзара ұштастырылған арқалықтар жүйесі археологтарды бірден галл қабырғасы деген ойға жетеледі. Күйген материалды радиокөміртекті талдау қабырғаның б. з. б. 200 мен 10 жылдар аралығында өртеніп кеткенін көрсетті. Қабырғаның сыртынан археологтар әкелінген құм мен қиыршық тастан жасалған, қалыңдығы екі метрге жуық жасанды алаңды тапты.

Б. з. б. 53 жылы Цезарь галл тайпалары өкілдерінің жиналысын шақырды, бірақ үш тайпа оған келмеді. Сонда Цезарь жиналысты паризийлердің бас қаласы Лютецияға көшірді, өйткені олардың жерлері бүлікші тайпалардың біріне шектесетін. Бұл оқиға туралы әңгімеде Лютеция жазба деректе алғаш рет аталады. Цезарьдің айтуынша, римдіктер қалаға жақындағанда, галлдар Лютецияны өртеп, көпірлерді қиратқан. Цезарь Лютецияның Сена өзенінің ортасындағы аралда тұрғанын жазды, бірақ бұл сипаттама бұлыңғыр күйінде қала берді.

Осы күнге дейін тарихшылар Лютецияны Ситэ аралымен тек атауы мен осы сипаттама негізінде ғана байланыстырып келді, өйткені аралда галлға дейінгі және галл қоныстарының археологиялық іздері дерлік болмаған. 2003 жылы археологтар қазіргі Нантер орнынан ірі галл қонысының қалдықтарын тапқаннан кейін, кейбір зерттеушілер Лютеция дәл сонда болған деп жорамалдады.

Қабырға галл Лютециясын түсінуге арналған аса маңызды олжалардың бірі деп сақтықпен аталуда