Лениннің Кремльдегі Сенат сарайындағы пәтері, оның тұрғындары және жиһаздың тағдыры

1918 жылы Халық комиссарлары кеңесі Ленинге отбасымен бірге Кремль аумағындағы Сенат сарайынан пәтер мен жұмыс кабинетін бөліп берді. Дәлірек айтқанда, пәтерге арнап сарайдың Сенат алаңы жақтағы оңтүстік-батыс бөлігіндегі үшінші қабаттың жоспарын өзгертті, бұрын мұнда патшаның прокуроры тұратын.

Пәтерде Ленин, оның әйелі Надежда Крупская және кіші қарындасы Мария Ульянова, Маняша тұрақты тұрды. Үлкен қарындасы Анна Елизарова-Ульянова жекелеп, Манеж көшесінде тұрды, ара-тұра келіп тұратын, кейде қонақ бөлмеде қонып қалатын.

Пәтер үшінші қабатта орналасқан, жалпы ауданы бір деректер бойынша шамамен 560 шаршы метр, басқаларына қарағанда шамамен 300 шаршы метр. Айырмашылық, көрінгендей, пәтер деп нені санауға байланысты: тек тұрғын бөлігін бе, әлде жұмыс бөлмелері, дәліздер мен кеңес залдарын қоса алғандағы бәрін бе. Кабинеттің ауданы 50 шаршы метр, қонақ бөлмесі шамамен 55 шаршы метр, ал Лениннің жатын бөлмесінің өзі шамамен 18 шаршы метр, оған тамбур қосылады.

Тұрғын бөлмелерден басқа, іргелес қабылдау бөлмесі, Саяси бюроның мәжіліс залы, телефонистері бар коммутатор бөлмесі орналасты. Тұрғын бөлікке Лениннің жатын бөлмесі, Крупскаяның бөлмесі, Мария Ульянованың бөлмесі, қонақ бөлме, асхана, ас үй, қызметші әйелге арналған бөлме, ванна, душ және ватерклозеті бар біріктірілген санитарлық торап кірді. Дәліздер кітап шкафтарымен тығыз толтырылған. Басты ерекшелік дәл кітаптар болды, олар барлық жерде тұрды: кабинетте, дәліздерде, бөлмелерде. Кітапхана 40 000-нан астам томнан тұрды.

Жиһаз, әрине, өте қарапайым, тіпті кәдімгідей болды.

1918 жылғы желтоқсанда Ленинге арнайы Кремльдегі тұңғыш лифт орнатылды: сол жылғы тамызда Фанни Каплан қастандық жасағаннан кейін оған үшінші қабатқа көтерілу қиын болды. Екінші лифт тікелей төбеге апаратын, онда беседка болды.

1923 жылғы көктемде ауыр инсульттен кейін оны Горкиге біржола алып кетті, Кремльге ол қайтып оралмады. 1924 жылғы 21 қаңтарда сонда қайтыс болды.

Крупская пәтерде қалып, 1939 жылғы қайтыс болғанға дейін сонда өмір сүрді, көсемнің жесірін шығаруға ешкім батылы бармады. Мария Ульянова да қалды және өмірінің соңына дейін пәтерде тұрды, ол 1937 жылы қайтыс болды. Сөйтіп, отбасы пәтерді 1918 жылдан 1939 жылға дейін иеленді. 1955 жылы мұнда мұражай ашылды. 1994 жылы Сенат сарайын президент резиденциясына қайта жасай бастағанда, бүкіл жиһаздың, 42 000-нан астам түпнұсқа бұйымның, Горки Ленинскийге әкетілді, олар бүгінге дейін сонда тұр.