Археолог Майлз Рассел Верика әйел болған деп мәлімдеді, бірақ оның дәлелдері сенімсіз
Бірінші суретте Виктория және Альберт мұражайының коллекциясындағы алтын статер бейнеленген. Оны б. з. І ғасырында британдық атребат тайпасының билеушісі Верика тұсында соққан. Күндери Верика туралы біртүрлі жаңалық шықты. Борнмут университетінің археологі Майлз Рассел Верика әйел болған деп мәлімдейді.
Бұл тақырыпта ғылыми мақала әзірше жоқ, тек университеттің пресс-релизі бар, сондықтан толық аргументацияны бағалау мүмкін емес. Ол үш дәлел келтіреді. Есімі «а» әрпімен аяқталады, билеуші әйелдер Боудикка мен Картимандуаның есімдері сияқты. Верика монеталарындағы салт атты Рассел жалаңаш, дидарлы әйелдің бейнесі деп санайды. Ал латынның ер адамға тән rex (патша) атағы, оның ойынша, жынысты білдірмейді және оны Клеопатра да қолданған екен. Бұл өте біртүрлі естіледі, өйткені билеуші әйелдерді regina деп атаған, ал Клеопатра өзін гректің «басилисса» сөзімен атаған. Расселдің айтуынша, Верикаға ер адам жынысын XIX ғасырдың тарихшылары өздерінің патриархалды көзқарастарымен таңған.
«А» аяқталымына келсек, ол негізінен ештеңені дәлелдемейді, латын тілінде осылай аяқталатын ерлер есімдері көп, мысалы, Сулла мен Гальба.
Верика монеталарына және салт атты бейнесіне қарайықты. Найзасын басынан жоғары көтерген салт атты, силуэтіне қарағанда, жалаңаш. Грек-рим өнерінде жалаңаш жауынгер ер кісі-қаһарманды бейнелейтін. Ал монета дәл осы дәстүрге жатады және оның стилі римдік динарийлерден толық алынған, өйткені Верика тұсындағы атребаттар Римнің клиенттері болған.
Рассел әйелдің кеудесі деп қабылдаған домалақ шығыңқылықтарды шебер пуансонмен соққан. Дәл сол тәсілмен осы монеталарда бастар, буындар мен бұлшықеттер жасалған, оның үстіне тек салт аттыда ғана емес, атта да. Немесе біздің археолог әйелдердің кеудесі иық тұсында орналасады деп болжай ма?
Егер біреу Рассел сияқты қол мен тұлғаның қосылған жеріндегі дөңгелекке қарап, осы жалаңаш салт аттыдан әйелді көрсе, менің сұрағым мынау: біздің салт атты монеталарда тек билеушіні ғана бейнелей ме? Ол уақыттан тыс құдай, бір символ болуы мүмкін емес пе? Кельттердің монеталары Македониялық ІІ Филипптің алтын статерлеріне барып тіреледі, онда арбакеші бар күймеше болған. Бірнеше ғасыр көшірілгеннен кейін бұл мотив шартты ат пен салт атты болып кетті. Ал монетаны соққан билеушінің портреті онда алғашынан-ақ болмаған. Верика шеберлері сюжеттерді рим динарийлерінен алды, онда салт аттылар көбіне Диоскурлар, яғни құдай егіздер Кастор мен Поллукс, немесе аллегориялық бейнелер болатын, монетаны шығарған магистрат емес. Жазу монетаны кім соққанын атайды, ал оның бетіндегі бейне, ықтимал, символ: билік, сәттілік немесе қамқорлық символы. Сол күміс монетаның арғы жағындағы молшылық мүйізі мен жүзімді ешкім Верикасының портреті деп санамайды ғой?
Верика туралы әңгімелеген жалғыз antik автор Кассий Дион оны ер түрінде, Берик деп атайды. Дионның айтуынша, император Клавдийді 43 жылы Британияға басып кіруге көндірген дәл осы қуғын-сүргінге ұшыраған адам болған.
Рассел байыпты дала археологы, ол өз кезінде Пилтдаун адамы туралы тергеуді Доусонды тікелей айыптауға дейін жеткізген. Екінші жағынан, медиа тұлға ретінде Рассел көбіне ревизионист ретінде белгілі, ол теледидар бағдарламаларын жүргізіп, онда король Артурды бес түрлі кейіпкерге бөліп, атсыз мүсіндерден Нерон мен Траянды танып жүрген. Яғни бұл адам жай ғана қатты шулы жанжал мәлімдемелер мен қайта атрибуцияларды жасағанды ұнатады.
Бұл жердегі мәселе, негізінен, жанрда: таңқалдыратын тезис аргументтерді толық талдап, салмақты рецензенттері бар ойлы мақала емес, пресс-релиз болып жарияланады.
Сондықтан әйел билеуші туралы тезисті әзірше жоққа шығарамыз
