Кембридж зерттеуі кембрий жарылысын жыныстық жолмен көбеюмен байланыстырады

Алғашқы жануарлар эдиакарийде, шамамен 635-539 млн жыл бұрын пайда болған деп есептеледі, бірақ содан кейін миллиондаған жыл бойы тыныштық орнады, кенеттен келген әртүрліліктің дүмпуі оны бұзғанша.

Кембриджде жүргізіліп, Nature Ecology and Evolution журналында жарияланған зерттеу осы үзілістің қайдан шыққанына жауап іздейді. Нұсқа мынадай. Ерте жануарлар жыныссыз жолмен көбейген. Олар қазіргі құлпынай сияқты столондармен, яғни өркен-мұрттармен тарап, өздерінің көшірмелерін жасап отырған. Эдиакардың мол теңіздерінде бұл тамаша жұмыс істеген. Өркендермен жалғасқан көршілер қорегін бөлісіп, бәсекелеспеген, ал бәсекесіз өзгеруге түрткі жоқ. Ал тіршілік қайраңға шыққанда, дауыл мен температура ауытқулары қоректі онша тоқ емес етіп жіберген кезде, күйзеліс оларды жыныстық көбеюге итермеледі, ал онымен бірге алыс қашықтыққа қоныстануға, бәсекеге және әртүрліліктің шарықтауына жеткізді. Бұл шарықтау кембрий жарылысына, яғни шамамен 540 млн жыл бұрын жануарлардың барлық дерлік типтерінің кенеттен пайда болуына жол ашты.

Зерттеу Ньюфаундлендтегі атақты Mistaken Point қалдықтары орналасқан жердегі іздердің деректеріне негізделген.

Әрине, бұл тек бір нұсқа ғана. Кембрий жарылысын оттегі деңгейінің өсуімен де түсіндіреді, өйткені ірі қозғалғыш жануарларға бірдеңемен дем алу керек. Сондай-ақ жыртқыштардың пайда болуымен де түсіндіреді: «жей ме, жегізіле ме» деген жарысқа үнемі қатысу эволюцияны қамшылайды. Тағы бір түсіндірме дамуды реттейтін гендердің пісіп-жетілуі, олар дене құрылысының жаңа жоспарларын жинауға мүмкіндік берген. Жыныстық көбею туралы гипотеза осы тізімге қосылады.