Михаил Пиотровскиймен сөйлесуде ең маңыздысы – Мәскеудегі тұрақты директор ауысуы да, Луврдың тонауы да, тіпті «отаршыл мұражайлар» төңірегіндегі ысқырық-шу да емес, нақты әрі тура сауал болды: қайтарыла ма…

Қандай шырағдандар? XIV ғасырдың шырағдандары, исламдық қолданбалы өнердің тамаша үлгісі, бір кездері Темір Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне сыйға тартқан және XX ғасырдың басына дейін сонда тұрған. Мұндай шырағдан барлығы 6 болған. Эрмитажда, айтуға болады, екі жарым шырағдан бар.

Қалған үшеуі қайда кетті? Бұл үш шырағдан 1905 жылы ұрланып, соңында Луврға сатылды, бүгінге дейін сонда тұр. Лувр ұрланған затты қайтаруды жоспарлап отырған жоқ.

Ал Эрмитаж ше? Шырағдандармен бірге Қазақстаннан басқа да заттар әкетілді. Олар өз орнында жеткілікті қауіпсіздікте емес және сақтауға қолайлы жағдайда тұрмайды деп есептелді. Бірақ ресми түрде уақытша сақтауға әкетілді. Сонда мұражайға алып тайқазан да түсті, ол әсем безендірілген салтанатты қола қазан, 1989 жылы Эрмитаж оны Қазақстанға қайтарып берді және ол бүгін кесененің өзінде қойылып тұр.

Михаил Пиотровский шырағдандарды қайтару туралы былай дейді:

мұражайлық тұрғыдан мен оларға тиісудің қажеті жоқ деп санаймын: олар Эрмитажда қала берсін және темірлер өнерінің ескерткіштері ретінде өз рөлін атқаруын жалғастырсын. Қазан кесенеге оралып, сонда өзіне лайық табиғи орнын алды. Бірақ Эрмитажда ол мұсылман өнері тарихы туралы кеңірек әңгімеге қатысты, онда ерекше шедевр ретінде қабылданды. Енді ол Қазақстандағы ислам тарихы туралы әңгіменің бір бөлігіне айналды. Бұл әртүрлі контексттер.

Оның көзқарасын түсіну үшін сұхбатты толық оқыңыз, әсіресе музейлерді деколонизациялау мен реституцияға арналған әңгімеміздің бірінші бөлімін. Мен осыдан бастағаным кездейсоқ емес, өйткені шырағдандар тақырыбы мені шын мәнінде қызықтырады