Австралияның байырғы халқының еуропалықтар келгенге дейінгі санына жаңа баға жарияланды

Австралияның байырғы халқының еуропалықтар келгенге дейінгі санына жаңа баға жарияланды. Археологиялық, генетикалық, этнографиялық және экологиялық деректерді модельдеу 1788 жылға, яғни бірінші флот келген кезеңге қарай медианалық бағаны 2,22 миллион адам деп көрсетті. Бұрынғы бағалар 250 мыңнан бір миллионға дейінгі санды атаған еді.

Бұдан отарлаудан болған шығын да бұрын ойлағаннан едәуір көп болғаны шығады. Зерттеушілер 1788-1861 жылдардағы артық өлімді 2,06 миллион адам деп бағалайды, бұл сексен жылға жетпейтін уақыт ішінде халықтың шамамен 93%-ын құрайды. Басты себептер ретінде әкелінген аурулар, ең алдымен шешек, сондай-ақ игеру шекарасындағы зорлық-зомбылық, жаппай қырғындар және жерден айыру аталған.

Жұмыстың авторларының бірі, Флиндерс университетінің өкілі Кори Брэдшоу бұрынғы бағалардың тарихи куәліктерге сүйеніп, санды төмен көрсеткенін түсіндіреді және мұны terra nullius, яғни «ешкімдікі емес жер» түсінігімен байланыстырады: бұл құқықтық доктрина бойынша материк бос деп саналып, сондықтан иеленуге жатады деп есептелген. Алғашқы жиынтық бағаны антрополог Альфред Рэдклифф-Браун отарлау басталғаннан кейін жүз қырық жылдан астам уақыт өткен соң, тек 1930-жылдары жасады. Брэдшоу сондай-ақ дерекқорларда тіркелген жаппай қырғындар болған оқиғаның тек аз бөлігін құрайтынын атап өтеді, өйткені зорлық-зомбылықтың едәуір бөлігі жасырын жасалған.

2021 жылғы санақ бойынша байырғы халықтың саны 1788 жылға арналған жаңа бағаның шамамен 37%-ын құрайды. Қазіргі өсу қарқынымен Австралия аборигендері отарлауға дейінгі санға шамамен 2047 жылы жете алады.

Бірақ түсіну керек, бұл нақты сандар емес, белгілі бір жорамалдар мен үрдістер салынған модель, яғни ғалымдар былай деп айтып отыр: еуропалықтар Австралияға келген кезде материк аумағында мынадай көлемде адам өмір сүруі мүмкін еді, ал мүмкін сонша болмаған да шығар