Барлық жол Римге апара бермейді

Император Август б.з.б. 20 жылы Рим форумында Алтын мильдік тас орнатты: империядағы барлық жолдың қашықтығы символдық түрде содан санала бастады. Том Бругманс бастаған зерттеушілер Еуропаны, Таяу Шығысты және Солтүстік Африканы қамтитын шамамен 300 мың шақырымдық осы жол желісіне талдау жасады.

Қорытынды «барлық жол Римге апарады» деген нақыл сөзге қатысты. Рим Жерорта теңізіндегі жүзуге ыңғайлы орналасқаны белгілі, бірақ жол жүйесінде ерекше орталық орынға ие болмағаны анықталды.

Өз провинцияларының жолдарында әлдеқайда тиімді орналасқаны провинциялық астаналар болды, бұл басқаруды да, салық жинауды да жеңілдетті. Зерттеушілер оларға Түркиядағы Анкараны, Британиядағы Лондонды және Грециядағы Коринфті жатқызады. Римнің өзі Италияның Тиррен жағалауындағы жолдар үшін орталық орында тұрды, алайда түбектегі бүкіл қозғалысты ескергенде, ең орталық жол қарама-қарсы, Адриатика жағалауымен өтіп, Римді айналып кететін жол болып шықты.

Сөйтіп, нақыл сөзге ең лайық нәрсе ретінде екінші Римді, яғни империяның кейінгі астанасы Константинопольді айтуға болады.