Литва ҚҰЛАҚТАНДЫРУ: Литва Ұлы князьдігі 1387 жылға дейін Еуропадағы соңғы ірі пұтқа табынушы мемлекет болып қала бергені белгілі
Литва Ұлы князьдігі 1387 жылға дейін, ұлы князь Ягайло Польша тәжі үшін айырбас ретінде католик дінін ресми түрде қабылдағанға дейін, Еуропадағы соңғы ірі пұтқа табынушы мемлекет болып қала бергені белгілі. Қазір Литваның шоқынудан әлдеқайда бұрын-ақ этникалық жағынан аралас болғанын анықтау бағытында ілгерілеушілік бар.
Халықтың жаңа дінге өту дәрежесі мен христиан әлемінен келген көші-қон ауқымы әзірге толық айқын емес. Халықаралық топ Вильнюстің Ескі қаласындағы XIII-XIV ғасырлардағы зираттан табылған адам сүйектерін зерттеп, ерте кезеңдегі христиандардың бір бөлігі Литваға Киев Русінің қазіргі Батыс Украина мен Оңтүстік Польшаға сәйкес келетін өңірлерінен келгенін анықтады.
Византиялық үлгідегі әшекейлер, крестер, таспихтар және әкелінген жерлеу жабдықтары сияқты археологиялық олжалар орыс жерлерімен және византиялық әлеммен байланыстарды баяғыдан-ақ аңғартып келген.
Литва тарихы институтының қызметкерлері өз тұжырымдарын былайша баяндайды: археологтар православ славяндарының оқшау сауда-қолөнер кварталының қауымында орыс жерлерінен келген қоныс аударушылар болды деп баяғыдан күдіктеніп келген, ал енді изотоптық деректер зерттелген некрополь жерленгендердің кем дегенде бір бөлігінің алыстан келгенінің тікелей дәлелін беріп отыр.
Ер адамдардан айырмашылығы, зираттағы әйелдердің көпшілігі жергілікті, Вильнюс өңірінің тумалары болған, бұл көші-қон мен аралас некелер арқылы қалыптасқан қауымға меңзейді. Жергілікті әйелдер христиан дінін, сірә, православ жерлерінен келген ер адамдармен қарым-қатынас арқылы қабылдаған