Адамның арғы тектері ағаштарда үнемі жүруді қашан тоқтатты?
Зерттеушілер адамның екі қазба арғы тегінің қол және аяқ сүйектерінің беріктігін салыстырып, адамның арғы тектерінің ағаштарда үнемі жүруді қашан тоқтатқанын анықтауға болады деген болжам жасады.
Бірінші қаңқа Little Foot, яғни «Кішкентай табан» деп аталатын австралопитек дарағына тиесілі. Австралопитектер Африкада өмір сүрген, екі аяқпен жүрген, бірақ ағашта тіршілік етудің көптеген белгілерін сақтаған қазба приматтардың түрі болып табылады. Бұл қаңқа Оңтүстік Африкадағы Стеркфонтейн үңгірінен табылған, жасы 3,67 миллион жыл. Екінші қаңқа Homo тектесінің ертедегі өкіліне тиесілі, ол Грузиядағы Дманисиден табылған, жасы 1,8 миллион жыл.
Зерттеушілер аяқ-қол сүйектерінің салыстырмалы беріктігін өлшеді. Бұл көрсеткіш сүйектердің тірі кезінде қандай жүктеме көргенін білдіреді: көп өрмелейтін түрлерде қол сүйектері аяқ сүйектеріне қарағанда мықтырақ болады. Алынған арақатынастар қазіргі адамдардың, шимпанзелердің, гориллалардың және орангутандардың көрсеткіштерімен салыстырылды.
Little Foot-тың аяқ-қол пропорциялары африкалық адамтәрізді маймылдарға жақын екені анықталды. Демек, бұл австралопитек дене мөлшері үлкен болса да және жіліншік сүйектері адамның сүйектеріне ұқсаса да, ағаштарда жүре алған. Дманисиден табылған Homo дарағында аяқ-қол беріктігінің арақатынасы қазіргі адамдарда байқалатын диапазонға сәйкес келеді.
Осыдан авторлар жерде өмір сүруге және тек төменгі аяқ-қолға сүйенуге көшу шамамен 1,8 миллион жыл бұрын, яғни ми көлемінің ұлғаюымен бір мезгілде болды деген қорытынды жасайды. Көшудің себептері беймәлім күйінде қалып отыр, олар жүретін қашықтықтың өзгеруімен, қорек табу тәсілдерімен және күштірек аяқтарды әрі жердегі өмір салтына көбірек тәуелділікті талап еткен басқа жағдайлармен байланысты болуы мүмкін.
