Мен Римнің бомбаланғанын естіп, жүрегім ауыр күйде қалдым
Мен Римнің бомбаланғанын естіп, жүрегім ауыр күйде қалдым. Алайда бұл хабарды бірнеше айдан бері күтіп едім. Римде әскери нысандар сонша көп пе еді? Мен мұны есіме түсіре алмадым. Теміржол вокзалы Германия үшін және әскерлердің жылжуы үшін аса маңызды болуы мүмкін, британдық және америкалық бомбалаушы ұшақтар дәл соны қирата бастаған шығар; бірақ вокзал аумағында ежелгі Рим қабырғаларының бір бөлігі сақталған, ал жақын маңда Гудонның қолынан шыққан әсем Әулие Бруно мүсіні сақтаулы тұрған Санта-Мария-дельи-Анджели шіркеуі тұр. Ештеңемен өтеп болмайтын орасан зор зиянның болуынан қорқамын, өйткені Рим Италияға тиесілі болғандай, бүкіл әлемге де тиесілі, енді біздің өркениет үшін күресіп жатқанымызды дәлелдеу өте қиын болады. Бірақ біздің әлем, жиырма ғасырлық мәдениеттің мұрасы ретінде бізге жеткен әлем, қорқынышты қауіптің астында тұр. Егер Рим қандай да бір керемет арқылы осы соғыста түгел қирап кетуден аман қалса, оның жаңа қақтығыстардың бірінде жойылып кетуінен қатты қауіптенуге болады. Болашақта бізді не күтіп тұр. Өткенге жабыса бермеуге тырысайық; кейде бұл өте қиын.
Француз жазушысы және америкалық тілші Жюльен Гриннің күнделігі, 1943 жылғы 19 шілде.
1943 жылғы 19 шілдеде одақтастардың 500-ден астам ұшағы Римнің теміржол құрылыстарын төрт сағатқа жуық бомбалады. Итальян астанасына жасалған, соғыс кезіндегі алғашқы осы әуе шабуылы 3000-нан астам адамның өмірін қиды, 6000 адамды жараландырды және Сан-Лоренцо-фуори-ле-Мура базиликасының iшiнара қиратылуына әкелді. Шабуыл аяқталғаннан кейін көп ұзамай қираған ауданның есеңгіреген тұрғындары Рим Папасы ХІІ Пийдің өзі қызметтік автомобилінен түсіп, үйінділердің арасымен жүріп өтіп, құрбандар үшін дұға етіп жатқанын көрді. Бұл күтпеген сапар титықтаған, ашу-ызаға булыққан римдіктерге терең әсер қалдырды.
Бомбалау екі сағаттан астам уақытқа созылды, 1168 америкалық бомба шамамен 10 мың ғимаратқа елеулі зақым келтірді, тұтанған өртті екі тәуліктен кейін ғана сөндіре алды.
Бұл Римді бомбалаудың алғашқысы болды, бірақ соңғысы емес: ежелгі қала әуеден кемінде 12 рет бомбаланды, оның ішінде ең қиратқышы 60.000 бомба қолданылған шабуыл болды
