Томас Коул, Каатерскилл-Фолс сарқырамасы және 1826 жылы Гудзон өзені мектебінің басталуы
Егер американдық кескіндеме неден басталғанын және ол нені болжағанын еске алсақ, елдің алғашқы ірі көркемдік қозғалысын, Гудзон өзені мектебін атау керек. Әдетте оның үні қол тимеген табиғатқа арналған гимн ретінде беріледі. Бірақ осы ұлы пейзаждардан алаңдаушылықты сезбейсіз бе? Таяп келе жатқан индустрияландыру туралы, империяның қадам дыбысы туралы және жердің болмай қоймайтын күйреуі туралы.
Бұл мектеп 1826 жылы ағылшындық Ланкаширден шыққан жиырма бес жасар гравер Томас Коул салған сарқырамадан басталды. Бұл Нью-Йорк штатының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі, солтүстік Аппалачтардың Каатскилл тауларында орналасқан Каатерскилл-Фолс каскады еді, ол күтпеген жерден Лондон мен Париж академияларынан тәуелсіздік декларациясының бір түрін бейнеледі. Классикалық сюжеттері мен еуропалық портреттік кескіндемесі бар сабырлы отаршылдық кескіндеме жабайы табиғат бейнеленген кенептің алдында жай ғана бүрісіп қалды. Еуропалық соборлары мен қирандылары болмаған жас республика адамзаттан миллиондаған жылға егде пейзажды ұсынды.
Эдмунд Берк әлі 1757 жылы «ұлылық» туралы трактатында шынайы ұлылық жұбанышты емес, үрей шегіндегі таңданысты тудыратынын жазған болатын. Көкжиектегі түтін мен ағаш кесушінің балтасы алдын ала сезілетін американдық ландшафт осы идеяны сөзбе-сөз бейнеледі
