«Біздің өміріміз не?
«Біздің өміріміз не? Бір рет айтып берген соң, екінші рет есімізге түсіре алмайтын әңгіме ғана», - Байронның «Дон Жуанындағы» осы ойды есте ұстап, әр айдың соңында басты жарияланымдарды жинақтап, қайта оқып, жадта сақтауға болатындай етіп қайта құрастырамыз.
Археология және адамның шығу тегі 🧑🏻🔬 мамыр айының басты желісіне айналды. Грузиядан жасы сегіз мың жыл болатын әлемдегі ең көне нан бидайының үлгісі табылды. Австралиялық Какадудан 45-60 мың жыл бұрынғы, бәлкім, ең көне шақпақтасты термиялық өңдеудің іздері анықталды. Алтайдағы Шағыр үңгірінде неандертальдық 59 мың жыл бұрын ауырған тісін яшма бұрғымен тескені анықталды. Ал Кот-д'Ивуардағы Бете I тұрағында адамның тығыз тропиктік ормандағы іздері 150 мың жыл бұрынғы деп белгіленіп, алғашқы адамдар ол жаққа бармаған деген оқулықтағы догма жоққа шығарылды.
Дәстүрлі өнер 🖼️ айдарында Неаполь қаласындағы Сан-Северо капелласында тұрған 1753 жылғы перде жамылған Христосқа қарап, Брейгель мен Рубенстің «Есту аллегориясының» егжей-тегжейін тамашаладық, онда дәуірдің нағыз партитуралары жазылған.
Монархтар мен ақсүйектер 👸🏼 І Николайдың немересі Ольга Константиновна Романова неге «Грекия патшайымы» емес, «эллиндер патшайымы» атағын иеленгенін талдаймыз. Сондай-ақ Матвеевтің 1896 жылғы картинасын білеміз, онда пруссиялық ІІІ Фридрих Вильгельм мемлекетін құтқарғаны үшін Мәскеуге тізерлеп тұрып алғыс айтады.
Мұражайлар, реституция және отаршылдық мұра 🦃 мені баяғыдан жібермей келе жатқан сюжет. Франция 1815-1972 жылдар аралығында отарларынан әкетілген артефактілерді қайтару туралы реституция заңын бірауыздан қабылдады. Ал Голландия корольдік үйі өз қорларын тексеріп, ол жерден ұрланған индонезиялық алтынды тапты.
Ақша 💰 1917 жылдың сәуірінде бүкіл Мәскеу Уақытша үкіметтің соғыс қарызын талқылап митингіге шықты, бұл бостандық қарызы емес, соғыс пен капитал қарызы екенін түсінуге тырысты. Ал біздің күндері Вашингтондағы мемориалдың жанындағы бассейнді бояу АҚШ қазынасына 13 миллион доллар тұрғанын байқаймыз.
Билік және ғылым 🏰 Трамп әкімшілігі бір хатпен бүкіл АҚШ Ұлттық ғылыми кеңесін, тоғыз миллиард доллар бюджеті бар қорды басқарған 22 ғалымды жұмыстан шығарды. XIV Лев папа жасанды интеллект туралы тарихтағы алғашқы энцикликаны жариялап: біз Вавилон мұнарасын тұрғызып жатырмыз ба, әлде Иерусалимді қалпына келтіріп жатырмыз ба деген сұрақ қойды.
Академиялық жалғандықтар 🦸🏽 Швейцариялық бағдарламашы Соляль Пирелли жинақтар мен мақалалардың алғысөздеріндегі дәйексөздерді жүйелі түрде жасанды көбейтуді әшкереледі және қазір алаяқпен сотталып жатыр. Вьетнам ғылыми деректерді қолдан жасағаны мен плагиат үшін енді қатаң жазаланатынын мәлімдеді.
Тарих және идеялар 📝 Сиань маңында иезуиттер 1625 жылы-ақ таң әулеті тұсындағы Қытайда екі ғасыр бойы гүлденген несториандық христиандық туралы 781 жылғы стеланы қазып алған. Ресейде Толстой өмірінде аталған 13 мың есімнен тұратын оның «әлеуметтік желісі» іске қосылды.
Әдебиет 📖 Guardian ағылшын тілінде жарияланған ең үздік жүз кітаптың тізімін шығарды, онда бес орыс авторы сегіз жолды алды: Толстой, Достоевский, Набоков, Булгаков және Гроссман. Christie's аукционына Клермон-Тоннер Граалін, яғни жеті жүз жыл бойы жеке қолдарда жатқан және бірде-бір рет байыппен зерттелмеген XIV ғасыр басындағы Ланселот циклінің суреттелген қолжазбасын шығарды. РҒА ӘӘИ-да «Қылмыс пен жазаның» монументалды зерттеуі жарық көрді
Мамыр осындай болды: адам ойлағаннан да көне болып шықты, ақша ақшалығында қалды, билік ғылыммен қайтадан ұрысты, ал мұражайлар отаршылдық шоттары бойынша баяу есеп айырысуын жалғастырды
