Қожа мен құл әңгімесі» babylon поэмасы және ғалымдардың оның мағынасы жайлы таластары
Вавилондық "Қожайын мен құлдың сұхбаты" поэмасын ағылшынтілді ғылымда "Пессимизм диалогы" деп атайды. Ол бізге Ассирия мен Вавилониядан қалған аккад тіліндегі тізімдер арқылы жетті. Оны даналық әдебиетіне, яғни Інжілдегі "Нақыл сөздер кітабы" мен "Екклесиаст" сияқты өсиет-өнегелі мәтіндерге жатқызады. Жазба мектептерінің шәкірттері жазуды үйрену кезінде поэманы көшіріп отырған.
Поэма он көріністен тұрады. Қожайын құлына патшаға барғысы, түскі ас ішкісі, аңға шыққысы, отау құрғысы, жамандық жасағысы, әйел жақсы көргісі, құдайға құрбандық шалғысы, ақшаны өсімге бергісі немесе ел үшін жақсылық жасағысы келетінін жариялайды. Құл әр ниетті құптап, оны мақалмен бекітеді. Сонда қожайын бас тартады, ал құл да қарсы дәлелдерді сондай құлшыныспен тауып береді. Финалда қожайын жақсылықтың не екенін сұрайды. Құл жауап береді: жақсылық екеуінің де мойнын бұрап, өзенге лақтырып жіберуде. Қожайын құлды бірінші болып өлтірем деп қорқытады, ал құл қожайыны онсыз үш күн де өмір сүрмейтінін айтады.
Британ ассириологы Уилфред Ламберт поэманы байыппен оқысақ, ол өмірді бекер деп жариялайды, ал жалғыз жақсылық деп өлімді санайды деп жазды. Ассириологтар Жан Боттеро мен А. Лео Оппенхейм поэманы мақалдарды мазақ ететін күлкілі көрініс деп есептеді: кез келген шешімге халықтық даналықтың лайықты нақылы табылады. Басқа зерттеушілер поэмадан әлеуметтік теңсіздікке жазылған сатираны көреді. Қожайынның қаражаты шексіз, бірақ оны қайда жұмсарын білмейді, ал ештеңесі жоқ құл әр шешімнің пайдасы мен қауібін жақсы түсінеді.
Аккад тілінен орысша аударманы ассириолог В. А. Якобсон жасады. Ол 1981 жылғы "Саған құпия сөзді ашамын: Вавилония мен Ассирия әдебиеті" антологиясында жарияланған
