Чикагодағы Грекия Бас консулдығында американдық отбасы Грекия мәдениет министрі Лина Мендониге 1970–80-жылдары сатып алынған антикалық бұйымдар жинағын тапсырды
Чикагодағы Грекия Бас консулдығында американдық отбасы Грекия мәдениет министрі Лина Мендониге 1970–80-жылдары сатып алынған антикалық бұйымдар жинағын тапсырды. Тапсырылғандардың ішінде қара фигуралы екі аттикалық ваза, амфора, құмыра, қола айна, басы жоқ мәрмәр Гермес мүсіні және Афина бейнеленген рельеф үзіндісі бар.
Мендони соңғы жылдары Грекияға осылай өз еркімен 200-ден астам бұйымның қайтарылғанын атап өтті.
Балалар мұраға ие болғаннан кейін ата-анасының үйін реттеп жатып, каминнің сөресінде тұрған басы жоқ Гермес өсиеттің құрамына кіруге тиіс нәрсе емес деп шешті. Ата-аналары бұл бұйымдарды антика өнер нарығы мүлде басқаша құрылған заманда сатып алған.
Мәдени мұраны қорғау саласындағы басты халықаралық-құқықтық құралдардың бірі: 1970 жылы Парижде қабылданған мәдени құндылықтарды заңсыз әкелуді, әкетуді және меншік құқығын беруді тыйым салу және болдырмау шаралары туралы ЮНЕСКО конвенциясы. Конвенция қатысушы мемлекеттерді басқа қатысушы елден заңсыз әкетілген мәдени құндылықтарды әкелуге тыйым салуға, оларды қайтаруға жәрдемдесуге және осы мәселелер бойынша өзара ынтымақтастық орнатуға міндеттейді. Ол 1970 жылдан кейін тиісті құжатсыз шыққан елінен кеткен бұйымдарға қатысты «заңсыз әкетілген» ұғымын енгізді. Сол кезге қарай соғыстан кейінгі өнер нарығы дамушы елдердегі археологиялық ескерткіштерді тонау іс жүзінде заңды бизнеске айналатындай қызып алған еді: бұйымдарды орасан көп мөлшерде әкетіп, еуропалық және американдық дилерлерге сататын, олар мұражайларға қайта сататын, ал бұйымдардың шығу тегінің заңдылығын растайтын ешқандай дәлел іс жүзінде талап етілмейтін.
Бірақ менің ойымша, бүгінгі мәселе тек адал еңбекпен жиған дүниесін өз еркімен беруге дайын адамның аздығында ғана емес, артефактілердің кейінгі тағдырында: өздеріңіз тапсырған құндылықтарға тапсырғаннан кейін не болатынына бәрібір ешқашан сенімді бола алмайсыздар.
