Иорданиядағы Айн-Гхасал неолит қонысы және оның алебастр мүсіндері
1984 жылы Иорданияда жол салу кезінде ең ірі неолит қонысы Айн-Гхасал табылды, ол гүлденген кезеңінде, б.з.д. 8-мыңжылдықта, 3000 адамның мекені болған. Сол кезеңдегі Иерихон халқының саны шамамен 2000 адам деп бағаланады. Десек те, Айн-Гхасалдың ауданы 15 гектар болатын, ал бұл Иерихондағы ең көне қоныс ауданынан бес есе артық еді.
Кейбір құрылыстардың маңынан археологтар алебастрдан жасалған адам мүсіндерінің жерленгенін тапты, ал Айн-Гхасал тұрғындары өз өлгендерін не үйлерінің ішіне, не далаға жерлейтін, кейде өліктің басын бөліп алып, үйде сақтайтын. Тұрғын үйлерден алебастр мен битум жағылған бас сүйектер табылды.
Антропоморфты мүсіндер ұқсас техникамен жасалған: көз ұясына битумнан қарашығы бар бақалшақтар орнатылған. Мүсіндердің бүкіл денесін салынған татуировкалар жауып тұрған, бастағы шаш та салып бейнеленген, дегенмен бірнеше мүсінде парик болғанының белгісі бар. Қалың аяқты мұндай алебастр адамдардың жалпы саны 32 болып табылды.
Қыш пайда болғанға дейінгі неолиттің иорданиялық антропоморфтарын зерттеуде Вашингтондағы Смитсон институтының ғалымдары үлкен жұмыс атқарды. Сканерлеу кезінде мүсіндердің ішкі қаңқасы арқаннан жасалғаны анықталды, ол уақыт өте келе шіріп кеткен, бірақ бір кезде қуыршақтардың тік тұруына мүмкіндік берген.
Айн-Гхасал фигураларының тобындағы бір әйел қазір Луврда қойылған, ол мұражайдың ең көне экспонаты болып саналады: ең заманауи мерзімдеу бойынша табылған зат б.з.д. 8440-6500 жылдарға жатады.
