Орсон Уэллстің жоғалған фильмінің финалын жасанды интеллект көмегімен қалпына келтіреді
Продюсер Эдвард Саатчи негізін қалаған американдық Fable компаниясы генеративті жасанды интеллект көмегімен Орсон Уэллстің «Данышпан Эмберсондар» фильмінің жоғалған 43 минутын қалпына келтіруде.
Эдвард Саатчи Saatchi & Saatchi жарнама агенттігін құрған отбасынан шыққан. Оның компаниясы Amazon-нан инвестиция алған, бұрын Showrunner деп аталған.
Уэллс «Данышпан Эмберсондарды» 1941 жылы «Азамат Кейннен» кейін бірден RKO студиясында түсірді. Режиссер түпкілікті монтаж құқығынан бас тартқан еді. 1942 жылдың басында Уэллс Бразилияға кетті: АҚШ үкіметі Латын Америкасы елдерімен «жақсы көршілік саясаты» аясында тапсырыс берген деректі фильмді түсіру керек болды. Сәтсіз алдын ала көрсетілімнен кейін студия фильмді 131 минуттан 88 минутқа дейін қысқартты. Монтажшы Роберт Уайз студияның нұсқауымен фильмнің соңғы үштен бірін алып тастады, ал студия жаңа, әлдеқайда оптимистік финалды қосымша түсірді. Уэллс бұл өзгерістерге келісім бермеген. Кейіннен студия қоймадан орын босату үшін қиылған материалдарды жойып жіберді. Уэллс өзінің «Эмберсондар» нұсқасын «Азамат Кейннен» әлдеқайда жақсы деп санады, ал кино тарихшылары оны ең үлкен жоғалған фильмдердің қатарына жатқызады.
Fable жобаны 2025 жылдың қыркүйегінде жариялады. Компания тірі актерлерді түсіріп, содан кейін жасанды интеллект көмегімен олардың жүзіне түпнұсқа фильм актерлерінің бейнесін жамап, дауыстарын генерациялайды. Авторлар Уэллс пен Джозеф Коттеннің сценарийіне сүйенеді, ал жоғалған көріністердің түсірілімінен қалған фотосуреттер декорация кеңістігін қайта жасауға көмектеседі. Компания бұл фильмді нақты ойын фильмдерін жасауды үйренуге тиіс жаңа FILM-1 моделін әзірлеу үшін пайдаланады. Саатчи жоғалған нұсқаны «жоғалған киноның қасиетті Граалі» деп атады. Фильмнің құқығы Warner Bros. компаниясына тиесілі, сондықтан Fable нәтижені сатпақшы емес және жобаны коммерциялық емес, академиялық деп атайды.
Жоба қарсылық тудырды. Режиссердің мұрасын басқаратын қызы Беатрис Уэллс Fable жоспарлары туралы ешкім оны алдын ала ескертпегенін мәлімдеді. Ол көпшілік секілді жасанды интеллекттен қорқатынын айтып, «Эмберсондарға» қатысты өзін пурист санайтынын, фильмге ең басынан бастап ешкімнің араласпағанын қалайтынын қосты. Пурист деп шығарманың өзгермейтіндігі мен тазалығын қатаң қорғайтын адамды айтады. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Калифорнияда жасанды интеллект көмегімен қайтыс болған актерлердің цифрлық көшірмелерін жасау үшін мұрагерлердің келісімін талап ететін заң күшінде. Fable мұндай келісім алды ма, жоқ па, бұл жұртшылыққа белгісіз.
