Бірнеше жыл сайын әлемдік БАҚ-ты жаңа хабар шарлайды: Микеланджелоның тағы бір туындысы табылды

Бірнеше жыл сайын әлемдік БАҚ-ты жаңа хабар шарлайды: Микеланджелоның тағы бір туындысы табылды. Тақырыптар сенсация деп жар салады, мамандар ыржиып қояды, уақыт өтеді де, не туралы сөз болғанын ешкім есіне түсіре алмайды. Ұлы флорентиялықты қазіргі тірі білгірлердің ішіндегі ең ірісі Уильям Уоллес санап шықты: 2000 жылдан бері мұндай атрибуциялар қырық бестей болыпты. Олардың бірде-бірі тарихқа енген жоқ.

Бұл жолы жағдай сәл өзгешерек.

Валентина Салерно римдік, актриса, беллетристика авторы. Он жыл бұрын ол Микеланджело туралы роман жазуды ойлады. Романға материал керек болды, материал мұрағатқа апарды, мұрағат бойына тартып алды. Нәтижесінде роман, көрінетіндей, жазылмады, бірақ атрибуцияға талап пайда болды: Рим мәдениет министрлігінің каталогында есімсіз рим мектебіне жатқызылған, бес жүз жылдық Сант-Аньезе-фуори-ле-Мура базиликасындағы Мәсіхтің мәрмәр бюсті, оның нұсқасы бойынша, шебердің өз қолынан шыққан.

Өз тұжырымдарын ол стильдік талдауға да, техникалық сараптамаға да емес, құжаттарға сүйеніп жасайды: өсиеттерге, нотариалдық жазбаларға, Микеланджело мен оның шәкірттері мүше болған шіркеу бауырластықтарының түгендеу кітаптарына. Табылғандардың ішінде «бұзылмас уағда» деп аталатын белгілі бір келісімнің куәсі бар: шебер қайтыс болғаннан кейін оның ең жақын төңірегі жұмыстардың бір бөлігін құпия сақтауға уағдаласқан көрінеді, үш құлыпты бөлмеде, үш кілт үш түрлі адамның қолында. Дәл сол романға дайын сюжет сияқты естіледі.

Академиялық орта үйреншікті жолмен жауап береді: үнсіздікпен. Ренессанс мамандарының көпшілігі пікір білдіруден жай ғана бас тартты. Ішінара бұл кәсіби жиіркеніш, ішінара Christie's-тегі жуырдағы ыңғайсыздықтан кейінгі сақтық: онда Микеланджелоға жатқызылған табан эскизі 27 миллион долларға кеткен, ал сарапшылардың бір бөлігі оның көшірме екеніне сенімді.

Бұл оқиғаны күтпеген жерден тірілтіп тұрғаны Стендаль. Жазушы XIX ғасырдың өзінде сол шіркеуде сол бюстің алдында тұрып, ант беруге дайын екенін, бұл Микеланджело екенін жазған. Ұлы жазушының түйсігі мен кәсіби цехтың консенсусы: алдын ала кімнің жағына шығарың белгісіз болатын ахуал.

Дегенмен бір дауыс шықты. Әулие Петр соборының басқарушысы кардинал Мауро Гамбетти Салерноны Микеланджело мерейтойына арналған Ватикан көрмесін дайындау комитетіне енгізді. Комитеттегі әріптестері, ғылыми дәрежелері бар, артында ондаған жылғы мұрағаттық жұмысы бар адамдар, бұл шешімді жасырмай таңырқаумен қабылдады.
Бюст өз орнында тұр. Мәдениет министрлігі оны қайта атрибуцияламады. Тарих, көбіне, бұрынғы қырық бесеуі сияқты, басылып қалады. Бірақ ащы дәм қалады: кейде қажетті нәрсені бірінші болып, ережеге сай бұған құқығы жоқ адам байқайды