Егіншіліктің «кесіп-жағу» әдісі есіңізде ме?
Жалпы, бәрі оңай болған жоқ.
Дегенмен бұл жолы нәтиже емес, әдіс қызықты.
Польшалық археологтар мегалиттік қабірлерді салушылардың орманды түбегейлі өртемегенін анықтады. Бұл қорытынды Польшаның батысындағы көл шөгінділеріндегі тозаң мен көмірді талдаудан шығады: көл б.з.д. IV мыңжылдықтағы воронка тәрізді кесе мәдениетінің қорымына жақын жатыр.
Неолит егіншілері пісіп-жетілген орманды өртемей, жас ағаштар мен бұталарды кескені анықталды. Бұл шатырдағы алаңқайларды ашты, ересек ағаштар көбірек жарық алып, бірнеше ғасыр бойы тозаңды көбірек өндірді. Оның үстіне фермерлер жерді пайдаланудың ротациялық жүйесін қолданған, бұған мал тезегімен байланысты споралар мен саңырауқұлақтар меңзейді.
Уақыт өте келе бұл өңірдегі топырақ эрозиясы көлді шөгіндімен көміп, батпаққа айналдырды. Өсімдік жамылғысын тазарту осы жерде б.з.д. 3660 жыл шамасында монументті қабірлер тұрғызылғанға дейін жүз жылдан астам бұрын басталған. Біз үшін бұл аса үлкен жаңалық емес, бірақ қорытындысы қызықты: Орталық Еуропада мегалиттік қабірлердің салынуы қоршаған ортаның күрт құлдырауына міндетті түрде әкелмеген. Әрине, бұл Еуропаның барлық мегалиттеріне әдепкі бойынша қолданыла бермейді. Бірақ кем дегенде бір поляк көлі мен бір қорым неолит егіншілері түгелдей орман өртеушілер болған деген пікірмен келіспейді.
