1917 жылғы тамыздағы париктегі Ленин
Астыртын жоспарлардан жанып тұрған мына жүзге қарап, Ленин неміс тыңшысы болды ма, әлде неміс агенті болды ма деген сауал туындамай тұра алмайды.
Германияның Ресей революциясын қаржыландырғаны дәл белгілі факт. Революционерлердің неміс ақшасын нақты қалай жұмсағаны әлі де жауапсыз қалып отыр. Екіншіден, неміс мұрағаттарында «Ресейді, ең алдымен Балтық жағалауы мен Финляндияны революцияландыру туралы» деген сарындағы ішкі құжаттар шынымен де сақталған. Үшіншіден, Лениннің Ресейге пломбаланған вагонмен келуі жөніндегі күрделі оқиға әлі күнге дейін түсініксіз күйінде қалып отыр.
Германияға Ресейдегі революция не үшін керек болды? Ресейді соғыстан шығару үшін.
Бұдан бөлек, неміс саясатының сирек талқыланатын тағы бір белгісі, бүкіл әлемдегі исламдық революция жобасы ерекше назар аударуға тұрарлық. Мұнда Германия Түркиямен одағынан және өз қарсыластарының аумағында, яғни Ресей империясында, Британ империясында, Франция мен оның иеліктерінде тұратын мұсылмандардың көптігінен шықты, ал Германияның өз аумағында әскери тұтқынға түскен мұсылмандар өте көп болды. Мұсылман көтерілістерін бастау жоспарланды, Германия бұған үлкен қаржы салды, бірақ нәтиже болмады.