Куэва дэ Канделария үңгіріндегі XIII ғасыр мен одан бұрынғы көшпенділер жерлеулері

Куэва де Канделария: пещералар кешенінің бір бөлігі, аймақтың көшпенділері оны жерлеу үшін пайдаланған. Ол туралы XVIII ғасырдың өзінде-ақ көп жазылған, сондықтан тарихнамасы да айтарлықтай қызықты. Пещералар алғаш рет жүйелі түрде 1953-54 жылдары мексикалық ғалымдармен зерттелді. Куэва де Канделария нағыз қазына болып шықты: онда тамаша күйінде сақталған көптеген тоқыма бұйымдары, әшекейлер және сүйек қалдықтары табылды. Жерлеулер XIII ғасырға және одан бұрынғы уақытқа жатады. Үш пещерадан кемінде 3 бала мен 120 ересек адам мәңгілік тыныштық тапқан.

Байырғы тұрғындар: уаучичилилер (huauchichiles), коауильтектер (coahuiltecos), тобостар (tobosos), ирритилалар (irritilas) және райядтар (rayados) қатал табиғи жағдайға байланысты көшпелі өмір салтын ұстанып, ғасырлар бойы осы пещераларға жерледі. Құрғақ әрі ыстық климат жерлеулердің сақталуына жағдай жасады, сондықтан қазір олармен жұмыс істеу нағыз ләззат.

Тоқыма олжалары өте күрделі материал: нашар сақталады, оңай жоғалады, сонымен қатар консервациялау мен реставрациялау да қиын. Осы күрделі жұмыс туралы, атап айтқанда, зертханада көне маталармен жұмыс істеген тәжірибем туралы міндетті түрде бөлек жазамын.