Конгрессмен Раскин Смитсон институтында Трамп насихаты туралы көрме ұйымдастыруды ұсынды
Мэриленд штатынан сайланған демократ конгрессмен Джейми Раскин АҚШ Өкілдер палатасына Смитсон институтын Дональд Трамптың насихаты туралы тұрақты көрме құруға міндеттейтін заң жобасын енгізді.
Заң жобасы «Трамп пен басқа тирандардың тарихын сақтау және еске алу туралы заң» деп аталады.
Құжат Смитсон институтының басшылығына президенттің өзін-өзі мақтауына қатысты заттарды жинап, сақтауды тапсырады. Олардың ішінде федералдық ведомстволардың ғимараттарында шамамен 21 айдан бері ілулі тұрған Трамптың бейнесі бар алып баннерлер бар, сондай-ақ президент институттың «идеологиялық жаулап алынуы» туралы ескерту жазылған, смитсондық мұражайлардың жанына орнатпақ болған тақтайшалар да бар. Сонымен қатар институт авторитаризмге қарсы тұрған азаматтардың фотосуреттерін, бейнежазбаларын және жеке куәліктерін жинауы тиіс.
Көрме Трамптың екі президенттік мерзімі кезінде мемлекеттік насихаттың, сыбайлас жемқорлық пен авторитаризмнің өсуі туралы баяндап, оларды АҚШ-тағы саяси экстремизмнің бұрынғы көріністерімен бір қатарға қоюы тиіс. Заң жобасында XIX ғасырдың ортасындағы «ештеңе білмейтіндер» қозғалысы, яғни иммигранттар мен католиктерге қарсы шыққан партия, 1900 жыл шамасындағы оңтүстік Конфедерацияны ақтап, романтикаға айналдырған «Жеңілген іс» мифі және 1950-жылдардағы маккартизм, яғни коммунизмге жанашырлық танытты деп күдіктелген адамдарды қудалау науқаны аталады. Заң жобасы көрмеге арналған өз тақтайшасын да ұсынады: онда Трамп Конституция талап ететін Конгресстің рұқсатынсыз өз тақтайшаларын орнатуға бұйрық бергені және 119-шы Конгресс бұл көрмені заңмен бекіткені жазылуы тиіс.
Раскин елдің осы авторитаризмге құлдырауды қайталамау үшін сыбайлас жемқор президенттің әрекеттерін зерттеуі керек екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, қоғам Трамптың америкалық тарихты өзінің автократиялық көзқарасына сай қайта құруға қандай құралдармен тырысқанын білуге тиіс.
Заң жобасы ішінара Трамп шілдеде қол қойған «Смитсон институтына деген сенімді қалпына келтіру туралы» 14416-шы жарлыққа жауап болып табылады. 2025 жылдың наурызында, екінші мерзімі басталғаннан кейін көп ұзамай, Трамп институтқа толық тексеру тағайындады. Кейінірек Ақ үй сегіз смитсондық мұражайдың мазмұнын тексере бастап, өзі қолайсыз деп санаған 20 көрменің тізімін жариялады. 2026 жылдың шілдесінде әкімшілік 162 беттік «Америка тарихын құтқару» баяндамасын шығарды, онда Американ тарихының ұлттық мұражайы «радикалды белсенділік идеологиясының институционалдық жаулап алуына» ұшырады делінген. Әкімшілік сондай-ақ институттың қаржыландыруын 2026 жылы 12%-ға, 2027 жылы 11%-ға қысқартуды ұсынды. Қыркүйекте хатшы, яғни Смитсон институтының басшысы Лонни Банч жыл соңында отставкаға кететінін жариялады
