Гвидо Рени 1620 мен 1625 жылдар аралығында салған Мұса картинасы және Караваджо ықпалы

Осында ең орынды әнде «оны жоғалтпа және сындырма» деп айтылғанымен, Боргезе галереясы жинағындағы Гвидо Рениның шедеврі «Заң тақталарын сындырып жатқан Мұса» деп аталады.

Кенептің жасалған жылдары: 1620-1625. Бұл кезде Рени Болонья академиясының басшысы болатын.

1601 жылы Римге келген Гвидо Рени еңбекқорлығы мен дарынының арқасында көп ұзамай ең көрнекті суретшілердің бірі ретінде даңққа бөленді және Рим папасы мен кардинал Боргезенің қамқорлығына ие болды, олар оған көптеген тапсырыс берді. Суретшіге тағы не керек: мойындау мен жұмыс істеу мүмкіндігі емес пе?

Мұса пайғамбар Синай тауының етегінде Израиль халқының алтын бұзауға табынып жатқанын көріп, Құдайдан алған Он өсиет жазылған Заң тақталарын сол халықтың көзінше сындырады. Көптеген інжілдік оқиғалар сияқты, бұл да классикалық кескіндемедегі хрестоматиялық сюжеттердің бірі.

Пайғамбарға қарайық: жүзі ашуға толы, сірә, ол айқайлап тұр. Оның кейпі табиғат күштерінің бояуымен үйлеседі: картинаның фоны ретінде ауыр, қара аспан алынған. Кейіпкердің ым-ишарасы оның ниетіне еш күмән қалдырмайды.

Тән-тәнді көлеңкелері бар салмақты драпировка Рениның Караваджо тәсілдерінен алған әсерін жеткізуге мүмкіндік береді. Картина жасалмай тұрып, бар болғаны он шақты жыл бұрын азаппен өлген Караваджо замандастарының көркемдік талғамына әлі де зор билік жүргізіп тұр. Гвидо Рени, яғни оның шамалас құрдасы, Караваджо картиналарымен дәл Римде, 1602 жылы танысқаны белгілі, содан кейін Рени шығармашылығынан оның осы даулы суретшіге әуестігі байқалады. Осы кенепте біз қара фонға орналастырылған Мұса бейнесінің караваджистік өңдеуін, қаныққан драматизмді көреміз. Иә, құштарлыққа толылығы жағынан бұл «Голиаттың басы бар Дәуіт» емес, бірақ тас тақталарды сындырып жатқан пайғамбардың эмоциясы бәрібір өте күшті. Әрине, сүйікті қара-қызыл үйлесім мен қарама-қайшы жарық та бар. Дегенмен Рени картиналарындағы қарама-қайшы жарық Караваджодағыдай жылы емес.

Рениның барлық картинасы бірдей караваджистік емес, Мұса осымен қызықты. Гвидо Рениде, өз заманының ұлы шебері ретінде, әрине, өзінің танылатын стилі де болды, ол белгілі бір кезеңде Караваджо ықпалының күшті әсерімен қалыптасқанымен.

Мен жиі жүгінетін «Монти Пайтоннан» алынған Мұсаның эпикалық кадры мұнда тек маған әсер еткен көркем бейне мысалы ретінде келтіріліп отыр, соның салдарынан Мұса мен тақталар туралы осы нақты көріністен бөлек ойлау мүмкін емес.