Париждегі Louis Vuitton қорында «Гюстав Файе. Коллекционер және жасаушы» көрмесі 2027 жылғы 8 наурызға дейін
Парижде Louis Vuitton қоры 2027 жылғы 8 наурызға дейін «Гюстав Файе. Коллекционер және жасаушы» көрмесін көрсетіп жатыр. Ол «Қазіргі заманғы өнердің иконалары» топтамасын жалғастырады, оған бұған дейін Сергей Щукиннің, ағайынды Михаил мен Иван Морозовтардың және британдық өнеркәсіпші Сэмюэл Куртоның жинақтары енген. Қор модернизм тарихын жеке жинаушылардың өмірбаяны арқылы жүйелі түрде баяндайды: бұл адамдар жаңа кескіндемені мұражайлардан бұрын бағалаған. Файе осы қатардағы алғашқы француз болды, ал оның есімін бүгінде мәскеулік көпестердің аттарына қарағанда әлдеқайда аз біледі.
Гюстав Файе (1865-1925) Францияның оңтүстігіндегі жер иелері мен шарап өндірушілер отбасында, Безьеде дүниеге келген. Көрме кураторы Сильви Патри, Орсе мұражайының бас сақтаушысы, Файе туралы жүйелі зерттеуді осы уақытқа дейін ешкім жүргізбегенін, ал отбасы өз мұрағатын алғаш рет дәл осы жоба үшін толық ашқанын түсіндіреді. Көрмені 64 мекеме мен 71 жеке жинақтың қатысуымен дайындаған, ол Фрэнк Гери ғимаратының барлық залдарын алып жатыр және 728 туынды мен құжатты қамтиды.
Файе Гогеннің алғашқы картиналарын 1900 жылы балалық шақтағы досы, сыншы Морис Фабрдың кеңесімен сатып алды, ал Ван Гог картиналарын 1901 жылдан бастап сатып ала бастады. Париждегі пәтерінде коллекционер өзіне тән «Гоген мұражайын» жасады, онда суретшінің екі жүзге жуық жұмысы ілулі тұрды. Файе өз заманының басты өнер саудагерлерінің тұрақты клиенті болды: Воллар, Дрюэ, Бернхейм және Дюран-Рюэль. 1906 жылы Күзгі салонның ашылуы қарсаңында ол Матисстің бес кенепінің бәрін сатып алып, екі жылдан кейін оларды сатып жіберді. Британдық Apollo журналы Файенің құмарлықты кәсіпкердің есебімен ұштастырғанын және картиналарды болашақ айырбас затына айналдыра жиі сатып алғанын атап көрсетеді. Оның өзі бақытты иелік етудің емес, сатып алудың өзі әкелетінін жазған. Барлығы оның қолынан эстамптарды есептемегенде 740-тан астам туынды өтті. 1908 жылы сатып алған, Нарбонна маңындағы цистерциандықтардың Фонфруад аббаттығын қалпына келтіруге ақшаны Файе, оның ішінде, Сезанн мен Гоген картиналарын сатудан алды. Дәл осы мінез-құлық үлгісі оны болашақ қоғамдық мұражай үшін жинақ жинаған Щукиннен ерекшелендіреді.
Дүние жүзіне шашырап кеткен осы жинақтан қор Парижге 250-ден астам жұмысты қайтарды: Ван Гогтың 10 картинасы, Гогеннің 78 туындысы, Одилон Редонның 86 туындысы, сондай-ақ Дега, Сезанн, Тулуз-Лотрек, Ренуар, Берта Моризо, Синьяк, Боннар, Вюйар және Матисс жұмыстары. Экспозицияның басты оқиғасын Ван Гогтың жеке жинақтағы «Құлағы таңылған, трубка тістеген автопортреті» құрайды. Картинаны Францияда 1937 жылдан бері көрсетпеген, ал иелері оны 1990 жылдан бері көрмелерге бермеген. Оның жанына кураторлар Гогеннің «Палитрасы бар автопортретін» іліп қойды, сөйтіп Арльдегі ұрыстан кейін екі суретші қайтадан бір-біріне қарама-қарсы тұрды.
Кураторлардың екінші мықты қадамы Гогеннің 1889-1891 жылдардағы үш картинасына байланысты: Буффало мұражайындағы «Сары Христос», Орсе мұражайындағы «Сары Христосы бар автопортрет» және Бельгияның Корольдік бейнелеу өнері мұражайларындағы «Бретондық Голгофа». Бұл картиналар Файеге және оның екі досына, Фабр мен Гогенмен хат жазысып тұрған суретші Жорж Даниэль де Монфрейге тиесілі болған. Францияда үш кенеп алғаш рет қатар ілулі тұр. Бірінші бөлімнің үшінші орталығын Редонның 1910-1911 жылдары Фонфруад кітапханасы үшін темперамен салған «Күн», «Түн» және «Тыныштық» панноларынан тұрады. Екі үлкен панноның өлшемі биіктігі екі метр, ұзындығы алты жарым метр, оларды көпшілік алғаш рет көріп тұр.
