2014 жылы табылған ерте орта ғасырлардағы әйел, нәресте және жылқы жерленген қабір
Бұл Оңтүстік Сібірдегі Саян тауларында Ғылым академиясының экспедициясы зерттеген X ғасырдағы қабірден табылған алтындатылған қола сырға.
2014 жылы темір жол құрылысына дайындық кезінде табылған қабірден әйелдің, жаңа туған нәрестенің сүйектері, қойдың омыртқасы, сондай-ақ жылқының бас сүйегі, аяқ-қолдары мен терісі шықты. Мұндай атрибутика ерте орта ғасырлардағы дала көшпенділерінің сирек кездесетін ғұрыптық тәжірибесіне жатады.
Әйелде бір жұп алтындатылған қола сырға, ғұрыптық жолмен сындырылған айна, темір пышақ және тас иірім болған. Айна сынықтарындағы ширатылған жүзім бұтағы мен жүзім шоқтарының өрнегі бұл бұйымның Қытайдан әкелінгенін аңғартады. Ат әбзелінің кейбір бөлшектері жерлеу кезінде-ақ көне бұйымға айналған еді.
