Тағы бір абсурд жаңалық
Тағы бір абсурд жаңалық. Ескерткіштерді қалпына келтіру жұмыстарын тәуелсіз сараптамадан шығарып жатыр.
12 маусымда заңға қол қойылды, ол 2027 жылғы 1 наурыздан бастап мәдени мұра объектілеріндегі жұмыс тәртібін өзгертеді. 73-ФЗ заңына және Қала құрылысы кодексіне енгізілген түзетулер реставрация жобаларын келісу кезеңінен міндетті мемлекеттік тарихи-мәдени сараптаманы алып тастайды.
Осы сәтке дейін реставрация жобаларын ГИКЭ аттестатталған сарапшылары тексеріп, қорытынды жариялана беретін.
Енді тексеруді федералдық, өңірлік және муниципалдық ғылыми-әдістемелік кеңестерге тапсырады. Олардың қорытындылары қорғау органы үшін міндетті емес және жеті жұмыс күніне дейінгі мерзімде беріледі. Сақталу жай-күйін бағалау жөніндегі ғылыми-зерттеу және іздестіру жұмыстарының міндетті алдын ала кезеңі енгізіледі.
Реформа келісу мерзімі қысқарады деген ұранмен жүргізіліп жатыр. Сонымен бірге қорытындылардың жұртшылыққа қолжетімділігі төмендейтіні анық, демек мұндай жұмыстарға сырттай бақылау қиындайды. Ал ең бастысы және ең жаманы: кәсіби бағалау тәуелсіз аттестатталған сарапшылардан ведомстволық кеңестерге өтеді, оның үстіне олардың пікірін ескеру міндетті де емес. Рәсім формальді түрде өзгерген жоқ, бірақ жауапкершіліктің субъектісі нақты тұлғадан ведомствоға ауысты.
Тәуелсіз сараптамасы алынып тасталған мұраны сақтау қалай көрінетінін, меніңше, ешкімге түсіндірудің қажеті жоқ.
Иә, уәде етілген әкімшілік кедергілерді азайту реставрацияда өзекті мәселе, сараптама жылдар бойы жеңілдетуді қажет етті. Бірақ бұл ескерткіштерге зиян келтіре отырып жасалып жатыр. Өзінің жария қорытындылары үшін лицензиямен жауап беретін бақылаушыны міндетті емес пікірі бар және бағалауды жеті күнде жүргізетін кеңеске ауыстырғанда, жеделдету үшін бақылаудың өзі құрбандыққа шалынады, ал рәсімнің мәні дәл сол бақылауда.
