Гемфри Дэви азот закисін өзінде сынап көрді, газ салондық көңіл көтеруге айналды
Қазір Батыс медицинасында ауруды басу үшін және ингаляциялық наркоз ретінде жиі қолданылатын күлдіргі газ бастапқыда 1800-жылдары дәл дем алғанда күлкі құрысуын тудыратын зат ретінде қолданысқа енген.
Газбен емдеу мәселелерін зерттеген британ химигі сэр Гемфри Дэви азот закисін жұту өлімге әкелмеуі мүмкін деген болжамды алғашқылардың бірі болып айтты. Ол заманның ғылымында орныққан нитроксидтің қауіптілігі туралы пікірге қарамастан, тәжірибелерді өз басында жасауға бел буды және нәтижеге көңілі толды. Бұл газды жұту оны бірнеше сағат бойы билетіп, секіртіп, қуантып қойды, өлең жазуға шабыт берді және газды қоспасыз, таза күйінде алу жолдарын іздеуге құлшыныс туғызды, ал сол қоспалар бүгінде ең қауіптісі саналады.
Азот закисінің күлдіргі қасиеттері туралы хабар тез тарады. Сөйтіп нитроксидті жұту сәнді салондық ермекке, тіпті театр сахнасындағы аттракционға айналды: сахнада қалаушылар газдың әсерін өздері татып көре алды, ал қалғандары көңілі көтеріліп кеткен көрермендердің жабайы билеріне қарап мәз болды.
Бұл газды медицинада қолдану мүмкіндігі әлдеқайда кейін анықталды.
Күлдіргі газ бүгінде де көңіл көтеру құралы болып қала береді, дегенмен оған байланысты байыпты ескертулер мен қарсы көрсетілімдер бар, салдары өте ауыр болуы мүмкін: есінен адасу мен анемиядан және басқа аурулардан бастап өліммен аяқталуға дейін
