Орыс мұражайы жинағындағы ғажап Лев Бакст ГЭС-2 көрмесінде

Күміс ғасыр суретшісі Лев Бакстың негізгі туындыларының бірі: ХХ ғасырдың басындағы әлеуметтік және саяси апаттар жағдайындағы антик мұрасының тағдыры туралы толғаныс.

Орыс-жапон соғысы мен 1905-1907 жылдардағы революциядан кейін жасалған бұл картина ауада қалықтаған қорқынышты сезімдерді көрсетті: ескі тәртіптің соңы таяп келе жатты.

Көне грек қаласының құлауын бейнелей отырып, суретші қираудың көлеміне онша мән бермейді, оның орнына өркениет дағдарысынан туған үрейді суреттейді. Алайда суретші үшін классика өмірін өткерген нәрсе емес, оған қайта оралу керек. Ол модернистік субъективтілік пен сәнқойлықтың, артық сәнділіктің, яғни үйлесімсіздіктің қарсы жағында эстетикалық айқындықтың қайнар көзі қызметін атқарады. Бакстың пікірінше, кез келген қасіретті бастан өткеретін нәрсе дәл антик мұрасының мызғымас заттық болмысы.

Бұл қиял ішінара болжам болып шықты. Модернизм ішінде туған неоклассикалық үрдістер «кеңестік антиктің» және утопиялық болашақтың жаңа бейнелерінің пайда болуына әкелді.