Айова университетінде ДНК-дағы реттеуші «дыбыс деңгейін ауыстырғыштар» неандертальдықтарда да болған деп есептейді

Зерттеу авторларының пікірінше, тілге қабілет ең алдымен геномның кішкентай бөліктеріне, яғни HAQER реттеуші аймақтарына байланысты. Олар ДНК-ның оннан бір пайызынан азын алады, бірақ тілдік қабілетке кез келген басқа бөліктен шамамен 200 есе көп ықпал етеді.
Авторлар оларды ми дамуына жауап беретін гендердегі дыбыс деңгейін ауыстырғыштың бір түріне балайды.

Жиырма жыл бұрын «сөйлеу гені» деген күдікке ілінген атақты FOXP2 гені бұл сызбада дыбыс деңгейінің өзі емес, сол деңгейді реттейтін қолдардың бірі ғана. Бұл реттеуші элементтер сапиенстер мен неандертальдықтардың ата-бабалары жол айырмай тұрып пайда болған, ал неандертальдықтарда тіпті сәл күштірек байқалған. Яғни сөйлеудің пайда болуының биологиялық негізі біздің түрімізден әлдеқайда ертерек қалыптасқан.

Одан әрі сұрақ туады: неге мұндай пайдалы нәрсе дамуын тоқтатты? Авторлардың болжамы: теңгеруші іріктеу. HAQER ұрықтың миы мен бас сүйегін үлкейтеді, ал қазіргі заманғы медицинаға дейін нәрестенің басының тым үлкен болуы босану кезінде өлім қаупін тудырды. Эволюция жамбас сүйегінің анатомиялық шегіне тіреліп, тоқтап қалды, ал интеллектінің басқа гендері өсе берді.

Егер мұны интеллектінің біртіндеп эволюциясы туралы жуырдағы дәлелмен қатар оқысақ, бір сурет шығады: тіл де, ақыл да бір шерткенде қосылған жоқ. Homo sapiens осы биологиялық түр ресімделмей тұрып әлдеқашан жиналған құрамдас бөлшектерді тозғанша киіп жүр