Осыған байланысты бірнеше жыл бұрын археологиялық конференцияда жасаған баяндамамды еске алмай отыра алмаймын: сонда мен жартас өнері ескерткіштерін ин-ситу сақтау жөніндегі америкалық тәжірибені қабылдауды ұсындым, яғни шайтанша тікенекті…
Осыған байланысты бірнеше жыл бұрын археологиялық конференцияда жасаған баяндамамды еске алмай отыра алмаймын: сонда мен жартас өнері ескерткіштерін ин-ситу сақтау жөніндегі америкалық тәжірибені қабылдауды ұсындым, яғни вандалдардың тастың бетіне тікелей жетуіне кедергі келтіретін шайтанша тікенекті өсімдіктер егуді. Ол үшін кактустар мен жай тікенекті бұталар пайдаланылады, олар, айтпақшы, өте әдемі гүлдейді. Бұл, әрине, Ресейдегі кейбір ескерткіштерде істелгендей, петроглифтердің үстіне әйнек орнатудан әлдеқайда жақсы. Сондай-ақ мен өзімді қызықтыратын палеоөнер ескерткіштері орналасқан Калифорнияға да хат жазып, ұсыныс білдірдім: адам легі тым көп келіп, зардап шегетін жерлерге шағатын жәндіктері бар ұялар қою керек деп. Жақындамаңыздар, қол тигізбеңіздер, суреттерді бүлдіруге әрекеттенбеңіздер деген жазуы бар тақтайшалардың көбі жұмыс істемейді. Ал Сьерра-де-Сан-Францискодағы суреттерді нақты қарап шығу үшін алыстан да көруге болады. Француздар ойлап тапқандай, жартас өнерінің барлық галереяларының мұляждарын жасай алмаймыз ғой. Қысқасы, егер сіз петроглифтер галереясына бояу баллончигімен өрмелеп бара жатқанда сізді аралар шақса, мүмкін олар менің араларым болар, және ауыртса екен деп үміттенемін