ГЭС-2-де Малевичтен Кабаковтарға дейінгі «Шаршы және кеңістік» көрмесі ашылды
ГЭС-2 көрмежайында Зельфира Трегулова мен Франческо Бонами кураторлығымен «Квадрат және кеңістік» көрмесі ашылды. Бұл көрмеге жиналған бірінші қатардағы есімдердің санына қарасақ, оқиға халықаралық деңгейде екені даусыз.
Кураторлардың ойынша, XXI ғасырдың бірінші ширегінде біз қара квадраттың өзіне орасан көп ақпарат сыйғызатынын кенет аңғарамыз. Мұнда qr-кодтың қара шаршыларымен параллель жүргізіледі, бірақ одан әрі барып, кез келген цифрлық кескін құралатын пиксельдерден де квадратты көруге болады. Міне, осы малевичше «шексіздік пен мәңгілік» ішінде көрерменге өнердегі бәрі, яғни оны сезіну тәжірибесі мен мағыналық толымдылығынан бастап көркемдік құралдарына, түсі мен формаларына дейін Қара квадрат пайда болған кезден бері қалай өзгергенін және, әрине, әлі де өзгеретінін қарастыру ұсынылады.
Қара квадрат жай ғана картинадан гөрі көбірек нәрсе екеніне, әрине, бәрі келісер. Алайда соңғы жүз жылдан астам уақыттағы өнер метаморфоздары туралы әңгіме куратор кіріспесіндегідей дерексіз жалпылама тұжырымдарсыз да жүре алар еді. Дегенмен көрме залдарына енсеңіз болды, өнертану ғылымының дәстүрлі сұрақтарына жауаптар өздігінен табыла береді.
Мағыналарды үйіп-төгу жайын былай қойып, көрмені тура мағынасында қарайтын болсақ, экспозицияның басындағы Малевич пен Куинджидің нағыз шедеврлерінен бастап, аралап шығудың соңындағы Илья мен Эмилия Кабаковтардың Ресейде тұңғыш рет көрсетілген тотальды инсталляциясына дейінгі мысалдар арқылы көрме XX ғасырдағы өнер метаморфоздарының қалай жүргенін және қазіргі заманғы өнердің біз білетін күйге қалай келгенін баяндайды.
Көрсетілген жұмыстардың бәрі не жалпыға танылған шедеврлер, не өз кезеңінің өте атақты және белгілі туындылары, оңай танылатын, кеңінен мәлім дүниелер. Қазіргі заманғы өнерге жасалған ең өкілетті шолудың өзіндік сығындысы десе болады. Мұнда Фрэнсис Бэконның «Портретке эскизі» де, Илларион Прянишниковтың «Храм мерекесі» де, Герхард Рихтердің «Шамы» да, Пабло Пикассоның Амбруаз Воллар портреті де, Тьерри де Кордьенің «Солтүстік теңізі» мен Айвазовскийдің «Қара теңізі» де, Жан-Мишель Баския мен Александр Родченко, Эрик Булатов, Иван Клюн, Олег Прокофьев, Олег Васильев, Ольга Розанова мен Любовь Попова, Франсиско Инфанте, Александра Экстер, Иван Чуйков, Эль Лисицкий, Вячеслав Колейчук, Сай Твомбли мен Ансельм Кифер бар. Қысқасы, ондаған және ондаған белгілі есімдер, кенептер, мүсіндер, объектілер мен инсталляциялар.
Қарайтын да, ойлайтын да нәрсе жеткілікті. «ГЭС-2» қабырғаларында көрген көрмелердің ішіндегі ең жақсысы осы әзірге.
