Балетмейстер, кеңес хореографиясының ірі тұлғаларының бірі Юрий Григорович дүниеден өтті
Балетмейстер, кеңес хореографиясының ірі тұлғаларының бірі Юрий Григорович дүниеден өтті. Ол жүз жасқа бір жылдан сәл астам уақыт толмай қалды. 1964–1995 жылдары Үлкен театрдың бас балетмейстері болған Григорович Үлкен театр репертуарының негізін құраған классикалық балеттердің қойылымдары мен редакцияларын, сондай-ақ «Спартак», «Қаһарлы Иван», «Махаббат туралы аңыз» балеттерін жасады.
1994-95 жылдары Григорович БАҚ тарапынан аса ауыр қудалауды бастан кешті, нәтижесінде Үлкен театр оның жетекшілігінсіз қалды. Бірнеше жылдан кейін оны Үлкен театрға «Аққу көлін» қоюға шақырды, ол біраз уақыт театрға хореограф ретінде оралды. Кейінірек Григорович Краснодарға кетіп, сол жерде балет труппасын нөлден құрды, сегіз балет қойды және «Григорович-балеті» ұжымымен бүкіл әлемді аралап шықты. Одан кейін Парижде Гранд-Операмен келісімшарт пен жаңа биіктер болды.
Виталий Вульф «Күміс шарда» өзінің жақын танысы Григоровичтің Үлкен театрдан кеткен кезеңі мен одан кейінгі жылдарын еске алады:
«Ресей Светлановты жерледі, Рождественскийден, Ростроповичтен, Григоровичтен айырылды, олардың орнына, сирек ерекшеліктерді санамағанда, үшінші сортты суретшілер келді. Григті әлі күнге дейін бұрынғы істегенін қайталайды, жаңа ештеңе қоймайды деп кінәлайды, ал ол Үлкен театрда Шостакович музыкасына үш жаңа балет қоймақ болғанда, басшылық кешегірлеп қалды, сонда ол Парижге, 2003 жылдың күзінде өзінің данышпан балеті «Қаһарлы Иванды» қоя бастайтын Гранд-Операға баруға бірден келісті. Неге Ролан Пети мен оның ескі қойылымдарын шақыруға болады, ал Үлкен театр сахнасында «Алтын ғасырды» немесе «Қаһарлы Иванды» қайта жаңғыртуға болмайды? Бұл сұраққа Үлкен театр дирекциясы жауап бере алмайды.
Григорович пен оның зайыбы, көрнекті балерина Наталия Бессмертнованың өмірін бақылап отырмын, ол Үлкен театрда отызға жуық жыл прима болды, екеуінің де өз өмірін, әбігерден де, «тусовкадан» да тыс, бөлек, өз ережелері мен өз заңдары бойынша өмір сүре білуіне тәнтімін. Григорович өз кітабында оған қарата қорлауға толы тарау жазған Майя Плисецкая туралы да, Васильев туралы да, Максимова туралы да, әдептілік шегінен шығуға жол берген ешкім туралы да бір ауыз жаман сөз айтқан емес. Ол олардың ешқайсысы: Васильев те, Лавровский да, Годунов та, Владимиров та, егер ол болмаса, ешқашан өз дәрежесіне жетпейтінін жақсы біледі. Марис Лиепа «Спартак» балетінде Григоровичтің ойлап тапқан Красс рөлін де, Наталия Бессмертнова «Қаһарлы Иванда» Анастасия рөлін де, «Махаббат туралы аңыздағы» Ширин рөлін де өздерінің абсолютті шедеврлері ретінде билеп шықты, Юрий Владимиров те «Қаһарлы Иванда» үлкен суретші екенін танытты. Мұның бәрін Григорович өзінің ұлы дарынының күшімен ойлап тапты. Оның балеттері әлі де заманауи, тек заманауилықты өзектіліктен, жаңашылдық рухын он жылдан кейін ескірген жаңалықтар болып көрінетін жаңалықтардан ажырата білу керек.
Юрий Николаевич кейде қабақшыл, тұйық болады, айналасындағылардың ықпалына қатты берілетін еді дейді, бірақ мен оны ешқашан ашулы күйде көрген емеспін, албырт көрдім, қаһарлы көрген жоқпын».
