Шкафтағы қаңқа деген ағылшын тіркесінің шығу тегі және дәрігерлерге мәйіттермен жұмыс істеуге тыйым салу

Шкафтағы қаңқа. Бұл тіркес ағылшын тілінен келген және медицина тарихымен байланысты, нақтырақ айтсақ, Англияда дәрігерлерге өлім жазасына кесілген қылмыскерлердің денелерінен басқа өлген адамдардың денесімен жұмыс істеуге тыйым салынғанымен: сондықтан бұл өте сирек әрі сұранысқа ие «ғылыми материал» жылдар бойы мұқият сақталған. Әрине, бөтен көзден алыста: өткінші жарық дүниенің қалдығын жұрттың көзіне көрсете беру тіпті ұят болар еді. Тыйым салынған нәрсенің бәріндегідей, медициналық қаңқалардың сақталатын орны көпшілікті қатты қызықтырды, ал оларды ешкім көрмегендіктен: не дәрігер кабинеттерінде, не сәнді фикус түбінде, не қонақ бөлмедегі жұмсақ диванда көрінбегендіктен, қоғамдық пікір қулығы бар дәрігерлер өздерінің тәжірибелік қаңқаларын қараңғы шкафтың бір түкпіріне тығып қояды деген тоқтамға келді. Бұл сөз тіркесі мұқият қорғалатын құпияның, өткеннің жүрек тітіркендіретін сырының синонимі болды. Ал мәйіттерді жаруға тыйым Англияда 1830 жылға дейін өмір сүрген болса, «шкафтағы қаңқа» әдеби қолданысқа 1810 жылдың өзінде-ақ енеді, қазіргі біз беретін мағынада: құпия, бөтеннен қорғалатын сыр.