ҚҰНДЫ ТАСТАР
Динотопияға қызығатын кез келген адам бүгін мен әңгімелейтін қызықты археологиялық материалға кездеспей қалмаған болар. Ал жаңадан келгендерге мынаны білу керек: сталактиттер үңгір төбесінен салбырап тұрады, сталагмиттер еденде түзіледі, ал копролиттер жай ғана тасқа айналған нәжіс.
Копролиттер археологиялық зерттеулерде ең көп қолданылатын дерек көзі емес, бірақ кейде айтарлықтай қызықты мәліметтер береді. Мысалы, мен олардың талдауына диссертациямның тұтас бір тарауын арнадым. Қысқаша айтқанда, новелла адам копролиттерінің құрамындағы құрттармен залалдану іздерін талдауға байланысты, бірақ бұл туралы егжей-тегжейін басқа жолы айтармын.
Копролиттер ғылымға көп нәрсе айта алады: рацион мен тамақтану қарқыны, жануарлардың маусымдылығы мен қоныс аударуы, инфекциялар, індеттер, демографиялық көрсеткіштер және тағы басқалар туралы. Жұмысыма материал жинап жүріп, тағы бір нәрсені байқадым: копролиттер бұқаралық мәдениетте де біршама жақсы көрініс тапқан.
Олар дәл қарапайым тастарға ұқсайды. Бірақ кейде, егер кесіп қарасаңыз, әжеңіздің моншағындай көрінеді. Және, елестетіп көріңізші, копролиттер сән-салтанат бұйымдарын жасауға жиі пайдаланылады. Сондықтан келесі жолы әріптестеріңіз жартылай бағалы тастан жасалған жең түймесін сыйласа, оның тасқа айналған нәжіс емес екенін сұрап көріңіз.
Динозавр сүйектері олардың нәжісіне қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі. Өздеріңіз түсінесіздер, нәжістің пішіні мен көлемі алуан түрлі болады. Осыған байланысты америкалық жол бойындағы түрлі шағын мұражайларда копролиттермен суретке түсіп, оларды кеудесі мен бет-жүзіне тосатын қыздар жеке аталуға лайық.
Айтпақшы, бір зерттеушінің өңделген динозавр копролиттерінен жасалған тұтас үстелі де болған.
