Михаил Пиотровскийдің «Международная жизнь» журналына берген жуырдағы сұхбатын оқыдым, кейбір үзінділермен бөлісемін

Шығыстың қазіргі мәдени өрістегі рөлі туралы:

«Қазір қайта көтерілген және Шығыс деп аталатын әлемде әмбебап мұражайлардың құрылуы кездейсоқ емес, мысалы, әйгілі Абу-Дабидегі Лувр, қазір Сауд Арабиясында да мұражай құрып жатыр. Оларды Эрмитаждың үлгісімен құрады. Екатерина Эрмитажды құрып, картиналарды әлдеқайда алыс түкпірге тасығанда, Еуропада Абу-Дабидегі Луврға қатысты айтылған моральдық қарсылықтардың дәл өзі айтылды: «жабайыларға не үшін апару керек». Әмбебап мұражайлар дегеніміз, барлық мәдениет біртұтас ортақтың бөлігі екенін, олардың арасында белгілі бір диалог жүріп жатқанын түсіну.

Барлық жаңа технологиялар сонда. Қазір Батыста, Америкада қазіргі заманғы өнер көрмелерін өткізгенде, кімді көрсетіп жатқанына қараңыздар: қытай, корей, жапон суретшілерін; араб суретшілерін көрсете бастады, өз суретшілерін әлдеқайда аз көрсетеді. Бұл шындық: әлем сан алуан, ол түрлі мәдениеттердің егемендігіне құрылуға тиіс, олардың бәрі бір».

Батыста Эрмитажға деген көзқарас туралы:

«Онда Ресейдің империялық тарихын «жуып-шайып» жатқан Эрмитаж туралы жазады. Біз шынында да таңнан кешке дейін императорлар туралы әңгімелейміз. Бұл адамдардың бір бөлігін жалықтырды, олардың өз көзқарасы бар, олар басты нәрсе әлеуметтік-саяси күн тәртібін алға жылжыту деп есептейді. Жуырда біз Франс Снейдерстің көрмесін жасадық. Егер оны Амстердамда жасайтын болсақ, Батыстағы қазіргі интеллектуалдық жағдайда міндетті түрде мынаны айтуға тиіс болар едік: натюрморт өнері бар Фландрияның осынау байлығы колониялардағы бақытсыз адамдардың сұмдық қанауын жауып тұр. Наразылық болар еді, өйткені міндетті түрде қандай да бір қара терілі адамдарды қыстыру керек. Ұлы географиялық ашулар да отаршылдықтың басы болғанын міндетті түрде айту керек еді, отаршылдық деген сөздің өзін Еуропада ойлап тапқанын ұмыта отырып. Петр заманындағы пергаментке салынған суреттерге қатысты да (оның үстіне бұл әлі туылмаған бұзаудың терісі, өте жұқа) наразылық болар еді деп ойлаймын. Экологтардың наразылығы болар еді.

Бұл әлем біраз өзгерді, және осы әлемде Ресей туралы біздің мұндай әңгімеміз (біздің барлық көрмеміз Ресей, оның әлемдегі орны туралы әңгіме) қоғамда қалыптаса бастаған күн тәртібіне толық сыйып кетпейтін болды».