Байё кілемінің Британ мұражайына тасымалданғаннан кейінгі зақымдануы туралы дау
Француз депутаты Жан-Филипп Танги Байё гобеленінің зақымдануын жанжал деп атап жатқанда, «Пари матч» экспонатқа зиян келгені туралы хабарды жоққа шығарып отыр:
Жоқ, гобелен Лондонда айтарлықтай зақымданған жоқ.
Гобеленді шілдеде Лондонға тасымалдағанда, Франция мәдениет министрлігі бұйымда көзге көрінетін өзгеріс жоқ деп мәлімдеген болатын. Қыркүйектің басында мәдениет министрі Катрин Пегар көшірілгеннен кейін сарапшылар 70 метрдің бойында екі жіптің үзілгенін тіркегенін хабарлады. Оның нақтылауынша, бұл елеусіз нәрсе, гобелен Байёден шыққандағы күйінде қалды деуге болады. Кейінірек Британ мұражайының есебінде зығыр өрімінің екі жерде шағын жыртылуы 2025 жылғы қыркүйектегі бақылау түсірілімінен кейінгі кез келген сәтте пайда болуы мүмкін деген тұжырым пайда болды.
Зақым туралы талқылау министр Пегар қайтып оралғаннан кейін гобеленді енді тігінен іліп қоймайды, көлбеу бетке қойып көрсетеді деп айтқаннан кейін жаңа күшпен өрбіді. Оның айтуынша, бұл мәселе шамамен он жыл бойы талқыланып келген.
Шын мәнінде, қайшылық жоқ. Екі үзілген жіп пен екі миллиметрлік жыртылу шынында да мойындалған зақымдар, бірақ реставраторлар мұны елеусіз көлем деп санайды. Иә, қайтып оралғаннан кейін гобелен бұрынғыдай көрсетілмейді, мақсат матаға түсетін жүктемені азайту, бірақ мұны жаңа зақымдармен емес, ескі талқылаулармен байланыстырады. Екінші жағынан, мыңжылдыққа таяу мата жаңа жерге тасымалданғанда ешқандай зиян шекпейді деп ойлау біртүрлі болар еді.
Алайда гобеленді Британ мұражайына апару Макронның жеке шешімі болғандықтан, ештеңе болмағандай кейіп таныту іш пыстырарлық болар еді, барлық ибалы адамдар мүмкіндік болған сайын шенеуніктердің ерікшілдігін сынауға міндетті. Сондықтан ескерткішті тасымалдауға қарсы жүргізілген, 70 мыңға тарта қол жинаған науқан қолдаған кез келген толқу түптеп келгенде мәдени мұраға ұқыптырақ қарау есебіне жазылады. Ұлттық ескерткіштердің сақталуына алаңдау артық болмайды.
Мыңжылдық жіптерге іс жүзінде не болғанына қарамастан, елеулі зақымды жоққа шығару Британ мұражайына да, екі үкіметке де, президент кеңсесіне де тиімді. Шындықты тек сақтаушылар мен мұражай тышқандары ғана біледі
