Жерден тыс тіршілікті іздеу қазір екі аспектіге сүйенеді: химия және радиосигналдар

Жерден тыс тіршілікті іздеу қазір екі аспектіге сүйенеді: химия және радиосигналдар. Астробиологтар, астрономдар және планетологтар спектроскопия арқылы алыс планеталардың атмосферасынан оттегі мен метанды іздейді, бұлар жалпы тіршіліктің, тіпті бактериялардың бар екенін аңғартуы мүмкін. Радиоастрономдар радиосигналдарды, яғни дамыған технологиялық өркениеттің белгілерін іздейді.

Бактериялардың пайда болуы мен технологиялар арасында миллиардтаған жылдық эволюция жатыр, атап айтқанда, Жерде шамамен 3,5 миллиард жыл өтті. Сонымен бірге бірнеше мың жыл бұрын біреу радиотелескоппен біздің планетадағы технологиялық белсенділіктің ізін ұстағысы келсе, ештеңе таба алмас еді, ал сол кезде планетадағы тіршілік дамуы бактериялар патшалығының шегінен әлдеқашан асып кеткен болатын.

Биосигнатуралар мен техносигнатураларды іздеу арасындағы алшақтық, қызық болғанда, қарапайым жердегі археологтар мен палеонтологтардың, яғни құмыра сынықтарын, сүйектер мен тасқа айналған қалдықтарды қазатындардың жұмыс өрісімен байланысты болуы мүмкін. АҚШ-тық астробиолог ноосигнатура терминін ұсынды, ол саналы тіршілік аралық сатыларының әзірше анықталмаған іздерін, былайша айтқанда, алғашқы сорпада жүзуден бастап, фотосуреттерді эирдроп арқылы жіберуге дейінгі аралықтағының бәрін сипаттай алар еді.

Тірі жандардың электрондық технологиясыз да ой-өрісінің көптеген іздерін қалдыратынын бәрі түсінеді. Еңбек құралдары, құрылыстар, өрнектер, күрделі дыбыстық сигналдар, биосфераның өзгеруі. Америкалық ғалым ақыл-ойдың нағыз ізін қарапайым кездейсоқтықтан ажыратудың жолдарын әзірлеуді ұсынады.

Қазір оның ой-пікірлерінің қолданыстарының бірі ретінде дәл жердегі археология туралы сөз болып отыр. Тас адамның қатысуынсыз, жай ғана климаттық немесе химиялық әсерден, не оның үстіне басқа тастың құлағанынан жарылуы мүмкін. Бірақ оны саналы түрде, құрал-сайманмен жарып, содан кейін ақылды еңбекпен өңдеуі де мүмкін. Мұнда жинақтау теориясын енгізу қажет, ол, мысалы, объектіні қарапайым бөліктерден құрастыру үшін қанша біріктіру операциясы керек екенін немесе нақты пішін шығуы үшін итерациялардың ең аз саны қанша екенін санар еді. Мұндай операциялар неғұрлым көп болса, объектінің кездейсоқ пайда болу ықтималдығы соғұрлым аз, ал оның артында ақыл-ой тұрғаны соғұрлым ықтимал.

Жинақтау теориясы еңбек құралдарына немесе құрылыстарға әлі ешқашан қолданылмағаны былай тұрсын, тіпті толық қалыптасып та болған жоқ. Оның үстіне «бірақтар» көп, мысалы, кристалдар сияқты табиғи объектілер де күрделі құрылымды болып көрінуі мүмкін, бірақ олар ешқандай биологиялық ақыл-ойсыз өмір сүреді.

Дегенмен идея ретінде өте қызықты.

Айталық, Кениядағы Ломеквидің тас құралдары тәрізді, жасы 3,3 миллион жыл, жалпы ең көне еңбек құралдары деп танылған малтатастар осы теорияны тексеруге жұмыс материалы ретінде әбден жарар еді. Оның үстіне, алғашқы индустрияларға үміткер бола алатын, бірақ археологтар сәйкес келмейді деп тастап жіберетін одан да көне ондаған тас олжалар бар