Пиза соборы Пизаның ең көрнекті жерінде тұрса да, өкінішке қарай, әдетте Пиза мұнарасының көлеңкесінде қалып, онша назар аудартпайды
Пиза соборы Пизаның ең көрнекті жерінде тұрса да, өкінішке қарай, әдетте Пиза мұнарасының көлеңкесінде қалып, онша назар аудартпайды. Дегенмен бұл ғимарат өте қызықты. Ал ең қызығы: собордың апсидасындағы бағананың басында тұрған XI ғасырдағы грифон.
Ол мұнда қайдан келді және ең бастысы, ол не нәрсе?
Бір метрлік қоңыр жезден құйылған, басы бүркіттікі, денесі арыстандікі грифон Әл-Андалус, яғни мұсылман Испаниясы шеберлерінің туындысы екені белгілі. Әдетте бұл грифонды құдіретті Пиза Республикасы Әл-Андалусқа қарсы соғыс қимылдары кезінде олжа етіп алған дейді, бірақ жақында көзіме жаңа зерттеулерді тізіп шығатын брошюра түсті: олардың айтуынша, грифон, сірә, құлдырап кеткен Кордова халифатының аумағындағы мұсылман әмірліктерінің бірінің хаттамалық сыйы болған.
Бұл мүсіннің бастапқы мақсаты туралы болжам да қате болып шықты: ол су көзінің бөлігі болмаған, оның ішінде шар тәрізді құрылым бар күрделі дыбыстық механизм болған, соның арқасында грифон «ырылдай» алған. Ислам жазба деректерінде сыбызғының үніне ұқсас дыбыс шығаратын мұндай музыкалық автоматтар туралы айтылады.
Алайда Луврдың мамандары өз жинағындағы ұқсас грифонға сүйене отырып, бұл музыкалық емес, сағаттық зооморфты механизм деп санайды.
