Парижді азат ету, 1944 жылдың жазы, белгісіз фотограф

Париж Екінші майдан ашылғаннан кейін көп ұзамай азат етілді, сонда Қызыл Армия КСРО шекарасына енді-енді шығатынын және Батысқа қарай қозғалысты бастайтынын бәрі түсінген еді. Қаланы одақтас әскерлер, атап айтқанda, американдық 4-ші жаяу әскер дивизиясы мен француздық 2-ші танк дивизиясы азат етті, оларға француз Қарсыласу қозғалысы қолдау көрсетті, ал бұл қозғалыстың құрамында 5000-нан астам орыс және кеңес партизандары болды.

Қарсыласудың аңыздарына эмигрант әйелдер Анна Марли (Бетулинская) мен Елизавета Скобцова, кеңес әскери тұтқыны әрі партизан жасағының командирі Василий Порик және партизан қыздар Надежда Лисовец пен Розалия Семенова айналды.

1944 жылдың шілде айының соңында генерал Филипп Леклерк басқарған 2-ші танк дивизиясы Францияға түскеннен кейін де, одақтастар Парижді алуға асықпады, қаланың түгелдей жойылуынан әбден орынды қорықты: Гитлер, әйтеуір, қала қолдан кеткен жағдайда оны жойып жіберуге бұйрық берген болатын. Француз астанасын азат етуде шешуші рөлді Қарсыласудың әрекеттері мен 1944 жылғы 19 тамыздағы Париж көтерілісі атқарды. Де Голль: «Париж өз халқының күшімен азат етілді: армия мен партизандар азат етті», деп қайталағанды жақсы көретін.

Леклерк дивизиясы көтеріліс басталғаннан кейін Парижге қарай жылжи бастады, шайқастар 25 тамызға дейін созылды. Ал 26 тамызда Парижді азат ету құрметіне аты аңызға айналған шеру өтті.

Әрине, Францияда жүргізілген әскери операцияның сәтті болуы көп жағынан негізгі күштердің Шығыс майданға шоғырланғанымен байланысты. Әлдеқашан 1944 жылдың желтоқсанында Де Голль Мәскеуге барды, осы сапар кезінде Сталинмен жүргізілген келіссөздердің нәтижесінде Франция гитлерге қарсы коалицияның державаларының бірі болып танылды, соңында БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелерінің қатарына енгізілді және Германияның капитуляциясы актісіне жеңімпаз елдердің бірі ретінде қол қойды. Шындығына келгенде, Францияның соғыстан кейінгі әлемдегі орнын сақтап қалуы дәл Мәскеудің ерік-жігерінің арқасында болды. Алайда мұның бәрі 2024 жылдың мамырында одақтас әскерлердің Францияға түскенін тойлау шараларына, содан кейін 2024 жылғы 25 тамызда Парижді фашистерден азат еткенінің 80 жылдығына Ресейді шақырмауға кедергі болған жоқ.