Ресей туралы жазу өте қиын, өйткені белгілі бір кезеңде жекелеген естеліктер жасырылды; бұл елдің ескі билеушілері қым-қуыт саясат арқылы өз бағыныштыларына отаны туралы ең болмашы сөз жазуға да тыйым салды
1689 жылы бір орыс дворяны Голицынның Қырым жорығының күнделігін басып шығарды: бұл басылым жария түрде өртелді, оның үстіне онда үкіметке де, ұлы князьге де қарсы ештеңе жоқ еді. Бұл әдет Ұлы Петрдің заманында да сақталған, сондықтан оның өзі өз патшалығынан алыс елдерде не болып жатқанынан бейхабар болғанына таңғалудың жөні жоқ.
…мұны [мемлекет пен ондағы өмір туралы мәліметтерді жариялауды] болдырмау үшін осыншама сақтық шарасы қолданылатын бірде-бір ел жоқ. Екатерина ешбір іске өз халқының шын тарихын жасыруға жұмсағандай айла-шарғы жұмсаған емес... Мұны оның Вольтермен хат алмасуынан, министрлеріне берген нұсқауларынан, жалдамалы жазушылар жариялаған өтірік-өсектен көруге болады…
