Нотр-Дам-де-Париждің жаңа шпилі пішін ала бастады: жұмыс істелген ағаш әшекейлер орнатылуда, кейін оларды бұрынғыдай бедерлеп соғылған қорғасынмен қаптайды

Енді тыныс алуға болатын сияқты: собор Макронның шайкасы сақтықпен өткізбек болған «заманауи сәулеттік келбеттен» құтылды. Айта кету керек, бұған қоғамдық пікірдің және тарихи мұраны сүйетіндердің қатты қысымы себеп болды.

Шпильді сәулетші Эжен Виолле-ле-Дюктың сызбалары бойынша дәл қалпына келтіруде. Ол 1844 жылы сол кездегі тарихи ескерткіштер жөніндегі мемлекеттік инспектор Проспер Мериме қолдау көрсеткен жағдайда, Жан-Батист Лассюспен бірге оны қалпына келтіру конкурсында жеңіске жеткен еді. Жоба жиырма бес жылға созылды.

Ол кезде ғибадатхана қираудың аз-ақ алдында тұрған: бірнеше ғасырлық құлдыраудан кейін оны екі революция кезінде қатты жапырды, ғимаратты аямай бүлдірді, тонады және қорлады, соңында одан өрттен кейін біз көрген қалпымыздан айтарлықтай аз нәрсе қалды. Шпиль қазіргідей ол кезде де болған жоқ, оны 1786 жылы жай ғана желден құлап кетеді деп қорқып, бөлшектеп тастаған еді.

Виолле-ле-Дюк түпнұсқаны дәл көшіруді қаламады, оның орнына ғимаратты өзі жасалған дәуірдің сәулеттік мұраттарына жақынырақ ету үшін қайта ойлап табуды жөн көрді. Шатыр жасау үшін ол өз ойынша готикалық мұраттарды барынша дәл бейнелейтін әдістерді таңдады. Нәтижесінде Нотр-Дамның жаңа шатыры ғасырлар бойы бүлінген бұрынғы шатырдың көшірмесі болмады. Алайда Виолле-ле-Дюк өткен ғасырда бөлшектелген алғашқы орта ғасырлық шпиль мен трансепт үстіндегі қоңырау мұнарасын қалпына келтіруді ұсынды. Сонымен қатар сәулетші мұнараларға екі жаңа шпиль қосу туралы өтініштерді қабылдамады: онда тамаша ескерткіш шығар еді, бірақ Париж Богоматері соборы болмас еді деп дәлелдеді.